Skip to content
Народната банка на Македонија внимателно ги следи случувањата околу „Алта банка“ АД Битола, откако српската централна банка ѝ ја одзеде дозволата за работа на „Алта банка“ од Белград, која е сопственик на македонската банка. Иако од регулаторот нагласуваат дека проблемите во Србија не значат автоматско затворање на банката во Битола, новата ситуација отвора прашања за влијанието на сопственичката поврзаност, особено затоа што македонската банка првите девет месеци од годинава ги завршила со загуба од 48,64 милиони денари.
Српската Народна банка на 31 октомври ја одзеде дозволата за работа на „Алта банка“ од Белград, оценувајќи дека нејзината финансиска состојба значително се влошила и дека постои ризик да не може редовно да ги исполнува обврските кон депонентите.
Одлуката следува по претходно спроведени контроли и надзорни мерки со кои се барало подобрување на ликвидноста. Во Србија е иницирана постапка за отворање стечај, додека Агенцијата за осигурување депозити треба да ја преземе улогата на стечаен управник по соодветното судско решение.
Но, што значи ова за банката во Македонија и за граѓаните што имаат сметки и депозити во Битола?
Народната банка: Одземањето на дозволата во Србија не важи автоматски и во Македонија
Во реакцијата за „Блумберг Адрија“, Народната банка нагласува дека „Алта банка“ АД Битола е самостојно правно лице, основано и регистрирано во Македонија, кое работи според домашното законодавство.
Тоа значи дека одлуката на српскиот регулатор не произведува автоматски исти последици за банката во Битола.
Македонската централна банка посочува дека ги следи околностите што можат да влијаат врз работењето на домашната банка, вклучително и ризиците поврзани со нејзината сопственичка структура.
Регулаторот соопшти дека соработува со надлежните домашни и странски институции и дека постапува согласно законските овластувања.
Истовремено, Народната банка апелира до јавноста да се потпира на официјални информации, наместо на непотврдени тврдења.
Битолската банка од добивка премина во загуба
Дополнително внимание привлекуваат финансиските резултати на банката во Македонија.
Според извештајот за периодот јануари–септември 2026 година, „Алта банка“ АД Битола остварила нето-загуба од 48,64 милиони денари, односно приближно 790.000 евра.
Во истиот период минатата година банката имала добивка од 49,15 милиони денари.
Ова претставува пресврт од позитивен во негативен финансиски резултат, со разлика од речиси 98 милиони денари во однос на минатата година.
Банката објаснува дека резултатот е поврзан со развојните активности, зголемените вложувања во човечки ресурси и деловна инфраструктура, како и со повнимателното управување со кредитниот ризик.
Менаџментот наведува дека посебно внимание посветува на квалитетот на кредитното портфолио и управувањето со нефункционалните пласмани.
Сепак, важно е да се разграничат финансиската загуба и ликвидноста. Банка што пријавува загуба не мора истовремено да има проблем со исплата на депозитите, а само од негативниот финансиски резултат не може да се заклучи дека е загрозена нејзината стабилност.
Од Битола уверуваат дека парите на клиентите се достапни
По информацијата за одземањето на дозволата во Србија, „Алта банка“ АД Битола соопшти дека продолжува со редовно и непречено работење.
Од банката тврдат дека се ликвидни, дека сите експозитури и банкомати функционираат нормално и дека клиентите имаат непречен пристап до своите средства.
Посочуваат и дека работат под непосреден надзор на Народната банка на Македонија, согласно домашните закони.
Тоа значи дека, според досега објавените информации, нема одлука за ограничување на работењето на македонската банка, ниту мерка за прекин на исплатите на нејзините клиенти.
Што ќе се случи со сопствеништвото?
Српската „Алта банка“ пред околу една година стана сопственик на поранешната „Стопанска банка“ од Битола.
Токму сопственичката поврзаност сега отвора дополнителни прашања за иднината на македонската финансиска институција.
Доколку над српската банка биде отворена стечајна постапка, нејзиниот сопственички удел во македонската банка би можел да стане дел од имотот со кој се управува во таа постапка.
Тоа, сепак, не значи автоматска продажба или промена на сопственоста. Евентуалните понатамошни чекори ќе зависат од стечајната постапка, важечките прописи и потребните регулаторни согласности.
Народната банка потсетува дека стекнувањето квалификувано учество во домашна банка подлежи на посебна постапка, во која се оценуваат законски утврдените критериуми.
Дали има причина за загриженост кај штедачите?
Во овој момент нема официјална информација дека „Алта банка“ АД Битола има ограничувања во работењето или дека клиентите не можат да располагаат со своите средства.
Но, финансискиот колапс на сопственикот во Србија претставува околност што оправдано бара засилен регулаторен надзор и јасни информации за јавноста.
Особено е важно да се утврди дали постојат финансиски изложености меѓу двете банки и како евентуалните промени во сопственичката структура би се одразиле врз понатамошното работење.
Такви конкретни податоци засега не се објавени во соопштението на Народната банка.
За граѓаните најважна останува разликата меѓу случувањата во Србија и правниот статус на банката во Македонија.
