Skip to content
„Вештачката интелигенција може да пишува просечни книги, но нашата цел е да пишуваме многу добри книги. Не може добро да раскаже лична приказна, бидејќи нема таква – нема емпатија, детство, а сето тоа се работи што ви помагаат да бидете добар писател. Значи, вештачката интелигенција може да пишува книги, но не може да биде писател “.
Ова го изјави светски познатиот бугарски писател Георги Господинов на 63-от Меѓународен летен семинар за бугарски јазик и култура на кој беше отворена и темата за вештачка интелигенција при пишувањето книги, пренесоа бугарските медиуми.
Авторот се сретна со професори, истражувачи, преведувачи и студенти по бугарски и славистички студии, со кои зборуваше за развојот на бугарската литература во последните три децении, променетиот став кон бугарските автори во странство и предизвиците поврзани со воведувањето на вештачката интелигенција.
„Постоеја стереотипи за тоа што се очекува од еден бугарски писател. Кога отидов на моето прво литературно читање пред германска публика, луѓето беа изненадени што мојата книга не беше за востанија, битки и бандити“, рече Господинов.
Според него, меѓународното признавање на бугарската литература помогна таа да се гледа на нов начин. „Кога ја освоивме наградата Букер во 2023 година, тоа помогна да се отвори вратата и да се заработи правото малите јазици да зборуваат за големи работи“, додаде писателот.
На прашањето каков е придонесот на Бугарија кон паневропското културно наследство, Господинов нагласи дека културата е жив процес.
„Културното наследство е нешто што постојано се акумулира и се обновува. Мислам дека денес можеме да бидеме смирени дека до одреден степен успеваме да ги раскажеме сопствените приказни. Ова е многу важно – да можете да ги раскажете сопствените приказни на значаен и добар начин и да ги дадете своите пораки. Ова е дел од културната модерност, која потоа ќе стане наследство“, рече тој.
Господинов, кој е меѓу најпреведуваните бугарски автори, коментираше и за улогата на преведувачите. Според него, нешто неизбежно се губи во преводот, но ако преведувачот успее да влезе во светот на книгата и да ги долови нејзините нијанси, се додава нешто ново. „Сè е преводливо“, истакна писателот.
Авторот рече дека сака да пишува за настани и состојби што обично остануваат незаборавни – на пример, чувството да се биде сам во соба во три часот попладне.
„Како се пишува за тоа? Па, тешко е, но затоа го сакам. Го нарекувам „сеќавање на расипливото“, рече Господинов.
Според неговите зборови, културата е многу повеќе од споменици и материјални предмети. Таа вклучува и што се случило претходно, како и што се случува денес.
„Културата не е само неподвижен споменик, културата е она од што сме создадени. Тоа не прави дел од вистинската, жива култура“, изјави Георги Господинов.
