Skip to content
Речиси секој ја препознава по силната арома, но жалфијата можеби крие повеќе од вкус за супи, сосови и печено месо. Истражувањата укажуваат дека оваа медитеранска билка може да има поволно влијание врз памтењето, расположението и дел од когнитивните функции.
Жалфијата, позната под научното име Salvia officinalis, со векови се употребува во традиционалната медицина и во исхраната. Во последните години вниманието на истражувачите го привлекуваат нејзините растителни соединенија, особено розмаринската и карнозинската киселина.
Овие соединенија имаат антиоксидантни својства и помагаат во неутрализирањето на слободните радикали. Оксидативниот стрес може да ги оштети клетките и се поврзува со стареењето и когнитивното опаѓање, но тоа не значи дека една билка самостојно може да го запре таквиот процес.
Во рандомизирано истражување со здрави возрасни лица, стандардизиран екстракт од жалфија бил поврзан со подобри резултати на одредени тестови за памтење и внимание во споредба со плацебо. Забележани биле и промени во некои показатели на расположението, но резултатите не биле еднакви кај сите тестирани когнитивни способности.
Научен преглед објавен во списанието „Frontiers in Neuroscience“ ги разгледал потенцијалните неврозаштитни ефекти на жалфијата, рузмаринот и лавандата. Авторите посочиле дека овие ароматични билки покажуваат антиоксидантно и противвоспалително дејство, но дел од доказите доаѓаат од лабораториски и испитувања врз животни.
Тука се крие и најважната разлика што лесно се губи во магазинските совети. Најголемиот дел од истражувањата не го испитувале количеството жалфија што вообичаено се додава во јадењето, туку значително поконцентрирани и стандардизирани екстракти.
Затоа, не може да се тврди дека шолја чај или малку жалфија во ручекот ќе го подобрат памтењето на ист начин како екстрактот употребен во клиничкото истражување. Не постојат ниту доволно докази дека жалфијата може да спречи деменција, да ја лекува Алцхајмеровата болест или да го врати веќе изгубеното памтење.
Како зачин, свежите или сувите листови може да се додаваат во супи, чорби, печен зеленчук, месо и сосови. Жалфијата содржи и витамин К, железо, витамин Б6, витамин А и растителни антиоксиданси, но бидејќи најчесто се употребува во мали количества, придонесот од овие хранливи материи е ограничен.
Зачувувањето на когнитивното здравје не зависи од една намирница. Редовната физичка активност, квалитетниот сон, непушењето, ограниченото консумирање алкохол и разновидната исхрана имаат многу поширока и подобро потврдена улога во одржувањето на здравјето на мозокот.
Концентрираните екстракти и додатоците со жалфија не треба да се изедначуваат со нејзината употреба како зачин. Пред нивно земање е потребна консултација со лекар или фармацевт, особено кај лица што користат терапија, имаат хронична состојба, се бремени или дојат.
