Утрото во Лазарополе започнува поинаку отколку на другите места. Не со звукот на автомобилите и брзањето на градот, туку со тишината на планината, со ветерот што се спушта од Бистра и со мирисот на тревата и планинските цвеќиња што ги покриваат широките ливади околу селото.
Тука времето не застанало. Но како да научило да оди побавно.
Сместено високо на падините на Бистра, меѓу небото и планината, Лазарополе со децении важи за едно од најубавите и најпиторескни македонски села. Неговите камени куќи, старите чардаци, тесните сокачиња и величествената црква „Свети Ѓорѓи“ не се само архитектура. Тие се живи сведоци на една приказна што генерации ја пренесуваат од родители на деца.

А таа приказна има само една тема – љубовта кон родниот крај.
Во многу македонски села денес владее тишина. Празни куќи, затворени порти и спомени што полека исчезнуваат. Но Лазарополе е поинакво.

Во текот на годината можеби изгледа мирно и тивко, но штом дојде летото, селото повторно оживува. Од Скопје, Битола, Охрид, од европските метрополи, од Австралија, Америка и Канада, лазарополчани тргнуваат кон своето село.
Некои доаѓаат по неколку недели, некои по неколку години.
Но сите доаѓаат од истата причина.
Да се вратат дома.

Во тие денови Лазарополе повторно станува она што отсекогаш било – големо семејство под отворено небо.
На клупите пред куќите се раскажуваат приказни за дедовци и прадедовци. Старите фотографии повторно се вадат од албумите. Децата трчаат по истите улици по кои некогаш трчале нивните родители.

Се слуша смеа.
Се слушаат поздрави.
Се слуша живот.
И можеби токму затоа Лазарополе не е само село. Тоа е место каде луѓето се враќаат за повторно да се пронајдат себеси.

Лазарополчани одамна се раселени низ светот. Некои изградиле успешни кариери, други создале семејства далеку од Македонија. Но без разлика каде живеат, речиси сите носат дел од Лазарополе во себе.
Во начинот на кој зборуваат за своето потекло.
Во гордоста кога ќе го споменат селото.
Во желбата нивните деца да знаат од каде почнува нивната приказна.

Затоа овде традицијата не е музејски експонат.
Таа се живее.
Во празниците.
Во собирите.
Во црковните чествувања.
Во песните што сè уште се пеат под ведро небо.
Во секое враќање на оние што можеле да останат каде било во светот, но сепак избираат барем неколку дена годишно да ги поминат токму тука.
Лазарополе одамна научило дека селото не го прават куќите.
Го прават луѓето.

Токму затоа ова место продолжува да живее и кога календарот се менува, и кога генерациите си заминуваат, и кога светот станува сè побрз.
Зашто секое лето повторно доаѓаат нови чекори по старите калдрми.
Нови деца што ги учат имињата на своите предци.
Нови спомени што се создаваат покрај старите камени ѕидови.
И секогаш некој ќе застане на ридот над селото, ќе погледне кон бескрајните пространства на Бистра и ќе ја повтори истата реченица што со децении ја изговараат генерации лазарополчани:
„Колку и да одиш далеку, Лазарополе секогаш те враќа дома.“

Можеби токму во тоа е неговата најголема убавина.
Не во каменот.
Не во пејзажите.
Не во старите куќи.
Туку во луѓето што одбиваат да дозволат селото да стане само спомен.
Во луѓето што секоја година повторно му вдахнуваат живот.
Лазарополе не е само место, туку чувство, спомен и припадност.

Високо над долините на Македонија, Лазарополе продолжува да стои гордо, како чувар на едно време, една традиција и една љубов што не избледува.
Љубовта кон домот.
