Skip to content
Млеко со палмина маст што не била наведена на декларацијата е откриено при официјални лабораториски контроли во Косово, а случајот директно ја отвора и темата за македонскиот пазар. Косовското Министерство за земјоделство потврдува дека производи од брендовите „My Cow“ и „Land“ биле извезувани и во Македонија. Она што сè уште не е јавно утврдено е најважното за домашните потрошувачи, дали токму спорните серии кај кои биле пронајдени неправилности стигнале на македонските полици.
Случајот во Косово започна како поширока контрола на пазарот со млеко и млечни производи, а лабораториските резултати покажаа сериозни несогласувања меѓу она што пишувало на пакувањето и она што навистина било пронајдено во дел од производите.
Официјалниот извештај на косовската Агенција за храна и ветеринарство покажал растителна маст со карактеристики на палмино масло во примероци од „My Cow“ со 3,2 проценти масленост, „My Cow UHT“ со 3,2 проценти и „Land UHT“ со 3,2 проценти. Таа состојка не била наведена на декларацијата.
Кај „Garden Milk“ лабораториските анализи утврдиле растителна маст и палмино масло, но и млеко во прав што исто така не било декларирано.
Косовските власти нагласуваат дека проблемот не е само техничка грешка на етикетата.
Кога производ се продава како млеко, а дел од млечната маст е заменет со растителна маст без тоа јасно да му биде кажано на купувачот, се менуваат и составот и идентитетот на производот. Токму затоа случајот се третира како прашање на вистинито декларирање и заштита на потрошувачите.
Во документацијата што ја анализирало косовското Министерство се наведуваат вкупно 26 производи на операторот „Абразен“, поврзан со млекарницата „Вита“, со содржина на палмино масло или друга растителна маст. Според Министерството, тие производи не биле опфатени со одобрението што операторот го имал за производство на млеко и млечни производи.
По објавувањето на резултатите почнала и масовна инспекциска акција низ Косово.
Во една од контролите биле повлечени 5.278 единици млечни производи од продавници во повеќе региони. Во наредните денови биле повлекувани и дополнителни производи, меѓу кои „Holla Barista“, „Holla Cooking Cream“, производи на „Vita“, „Bylmeti“, „Drena“, „Garden Milk“ и други.
На дел од производите не било наведено присуството на палмино масло, а кај други биле регистрирани и недекларирани млеко во прав или скроб.
Но за македонската јавност најважниот дел од косовскиот извештај се наоѓа во поглавјето за извозот.
Косовското Министерство за земјоделство експлицитно наведува дека производи „My Cow“, декларирани како кравјо млеко, биле извезувани во Македонија и Црна Гора, додека млекото „Land“ било извезувано во Македонија.
Токму кај примероци од двата бренда, „My Cow“ и „Land“, лабораториските анализи во Косово утврдиле растителна маст со карактеристики на палмино масло која не била наведена на декларацијата.
Сепак, ова не значи автоматски дека спорните пакувања биле продадени и во Македонија.
За таков заклучок мора да се споредат конкретните производствени серии, броевите на лотовите, количините, датумите и извозните сертификати. Токму тоа го бара и косовското Министерство, кое наложило да се провери дали производите кај кои лабораторијата утврдила неправилности биле сертифицирани и испратени во странство.
Ако такво несовпаѓање биде потврдено, според официјалното соопштение, треба да бидат известени и надлежните институции во земјите во кои производите биле извезени.
Тука се појавува клучното прашање за Македонија.
До вечерта на 20 август на јавно достапниот дел од веб страницата на македонската Агенција за храна и ветеринарство нема соопштение во кое конкретно се наведуваат „My Cow“, „Land“ или операторот „Абразен“ во врска со косовските лабораториски наоди. Последните официјални објави на АХВ за млечниот сектор се однесуваат на пошироки домашни контроли и проблеми со декларираниот процент на млечни масти.
И домашните проверки претходно покажаа дека проблемот со декларациите не е непознат за македонскиот пазар.
АХВ во јуни соопшти дека од 45 анализирани мостри млеко и млечни производи, кај десет оператори биле утврдени неправилности. Кај еден производ било откриено користење растителни, односно палмини масти, по што 500 килограми од производот биле повлечени и уништени. Тој случај, според јавното соопштение, не е поврзан со актуелната контрола во Косово.
Затоа суштината на косовскиот случај не е дека палминото масло само по себе автоматски значи небезбеден производ. Проблемот е што потрошувачот купувал производ претставен како млеко, додека лабораторијата утврдила состојки што не биле наведени на пакувањето.
А за Македонија останува да се утврди најважното, кои серии од „My Cow“ и „Land“ биле увезени, кога пристигнале, каде биле продавани и дали се совпаѓаат со сериите што косовските лаборатории ги означиле како несоодветни.
