Руската агресија врз Украина не се води само со ракети, дронови и војници, туку и преку религијата и црковното влијание, тврди украинскиот православен свештеник Сергиј Бережној. Во интервју за ЦИВИЛ Медиа, тој зборува за феноменот што го нарекува „политичко православие“, за влијанието на Московската патријаршија во Украина и за односите со Македонската православна црква.
Бережној е свештеник на Православната црква на Украина и потекнува од Донецката област. Во интервјуто раскажува дека уште околу 2000 година, додека бил млад и бил дел од црковната средина поврзана со Московската патријаршија, учествувал во делење материјали со политички пораки за единството на Украина, Русија и Белорусија. Денес тој тоа искуство го гледа како пример за раното ширење на идеологијата на таканаречениот „Руски мир“.
Според Бережној, проблемот настанува кога православната вера се спојува со државна и националистичка идеологија. Тој смета дека Московската патријаршија во Украина со години промовирала наратив според кој украинскиот идентитет, култура и историја во суштина се дел од руските, со што црковната структура станала средство за политичко влијание.
„Московската патријаршија ја претвори религијата во оружје во Украина“, вели Бережној во интервјуто, оценувајќи дека политичката употреба на православието е спротивна на христијанската порака за слобода, мир и почитување на другиот.
Неговото гледиште е обликувано и од искуството како воен капелан. По ослободувањето на Буча, Бережној бил со украинските сили и учествувал во доставување хуманитарна помош. Раскажува дека сцените со убиени цивили предизвикале кај него силна реакција и желба самиот да земе оружје, но командантот го убедил дека неговата улога како свештеник е да им помогне на војниците да го зачуваат моралниот компас.
Тој зборува и за руското црковно влијание на окупираните украински територии. Според неговото сведоштво, верските заедници кои не ја прифаќаат руската власт се соочуваат со притисоци, а црковните структури лојални на Москва се користеле и за ширење политички пораки. Бережној тврди и дека имало свештеници поврзани со московската јурисдикција кои им доставувале информации на руските сили. Ова се негови тврдења во интервјуто, за кои тој се повикува на информации од украинските безбедносни институции.
Посебен дел од разговорот е посветен на Македонија и на односите меѓу Православната црква на Украина и МПЦ-ОА.
Бережној не влегува во канонските спорови со политички речник, туку испраќа директен апел до македонската црква.
„Бидете добар Самарјанин за нас“, порачува тој, објаснувајќи дека од МПЦ очекува солидарност со украинските верници и народот кој живее под последиците од војната.
За него, токму приказната за Добриот Самарјанин треба да биде основа врз која може да се развиваат идните односи меѓу двете православни цркви. Тој нагласува дека Украина ја гледа својата борба не само како одбрана на државната независност, туку и како одбрана на сопствениот историски, културен и религиски идентитет.
Бережној се залага и за поширока соработка меѓу православните цркви и другите христијански и верски заедници. Според него, токму дијалогот, теолошкото образование и јасното раздвојување на верата од државната пропаганда се начини религијата да не биде претворена во инструмент за оправдување војна или политичка доминација.
Неговиот став е дека искуството на Украина треба да биде предупредување и за другите европски држави: црковното влијание може да има духовна и хуманитарна улога, но кога се врзува за геополитички проект и државна пропаганда, религијата добива сосема поинаква функција.
Целото интервју со Сергиј Бережној е објавено на ЦИВИЛ Медиа.
