Skip to content
Црна Гора направи уште еден важен чекор кон членството во Европската Унија, откако процесот за уставни измени што треба да ја зајакнат независноста на институциите и борбата против корупцијата влезе во завршна парламентарна фаза. Британски The Economist оценува дека реформите можат дополнително да ја зајакнат позицијата на Подгорица пред Брисел, во момент кога земјата амбициозно цели кон членство во ЕУ во 2028 година.
Во анализата на The Economist се посочува дека уставните реформи и антикорупциските механизми можат да бидат уште еден аргумент за Црна Гора во завршницата на долгите пристапни преговори со Европската Унија.
Уставниот одбор на црногорскиот парламент на 17 август ги утврди амандманите од 17 до 21, кои се однесуваат на составот и изборот на Судскиот и Обвинителскиот совет, како и на уставната положба и независноста на Централната банка. За нив Собранието треба да расправа на вонредна седница на 24 август.
Овие измени се важни за Поглавјето 23, кое ги опфаќа правосудството и основните права и е едно од најчувствителните поглавја во целиот процес на пристапување.
Паралелно се движат и дополнителни антикорупциски реформи.
Црногорската Влада предлага кандидатите за премиер и министри да поминуваат задолжителна проверка на интегритетот пред именувањето. Одделно е предложено и укинување на имунитетот на членовите на Владата за кривични дела поврзани со службената должност и корупцијата. Според најавите од Владата, овие предлози треба да се најдат пред парламентот во септември.
Токму борбата против корупцијата со години е една од главните забелешки на европските институции кон Подгорица.
Црна Гора ги води преговорите за членство од 2012 година, но во 2026 година процесот значително забрза. До средината на јули земјата имаше привремено затворено 18 од вкупно 33 преговарачки поглавја, а црногорските власти сакаат сите поглавја да бидат затворени до крајот на годинава.
Европските институции во последните месеци исто така испраќаат пораки дека Црна Гора е најнапредниот кандидат во актуелниот процес на проширување. Известувачот на Европскиот парламент, Марјан Шарец, оцени дека земјата никогаш не била поблиску до членство, но предупреди дека во завршната фаза веќе нема да биде доволно само усвојување закони, туку ќе се бараат конкретни резултати во нивното спроведување.
Тука се појавува и критичната страна на реформскиот процес.
Дел од граѓанскиот сектор во Црна Гора смета дека јавната расправа за уставните измени била повеќе формална отколку суштинска. Уставниот одбор не прифатил ниту еден од предлозите и забелешките доставени од повеќе невладини организации и правни експерти.
The Economist исто така го забележува овој парадокс, Црна Гора брза да ги исполни европските критериуми, но дел од јавноста бара реформите да не бидат само формално исполнување на условите од Брисел, туку да донесат видливи резултати во борбата против корупцијата.
За Подгорица следните месеци затоа ќе бидат клучни. Политичката цел е јасна, затворање на преговорите до крајот на 2026 година и членство во Европската Унија во 2028 година. Но конечната оценка ќе зависи од тоа дали новите уставни и антикорупциски правила ќе функционираат и во практика.
