Skip to content
Во остро формулирана јавна изјава, нискобуџетниот гигант „Виз Ер“ ги осуди српските власти за регулаторните промени за кои тврди дека ќе го принудат затворањето на нивната база во Белград од ноември 2026 година, што потенцијално ќе ја намали конкуренцијата и поврзаноста.
Настаните се одвиваат токму кога градот се подготвува да биде домаќин на Експо 2027, настан за кој се очекува да привлече над 4 милиони посетители.
„Виз Ер“, кој работи во Србија од 2010 година и превезува повеќе од 14 милиони патници, тврди дека измените на правилата за воздухопловство усвоени во март 2026 година ефикасно им забрануваат на странските (особено на ЕУ) превозници да базираат авиони во земјата. Промените, според авиокомпанијата, ги редефинираат оперативните овластувања на начин што ги ограничува ротациите и ги прави одржливите базни операции комерцијално неодржливи за несрпските авиокомпании.
„Пресметан напад врз конкуренцијата“
Во својата официјална изјава издадена на 3 јуни, „Виз Ер“ рече дека мерките претставуваат „пресметан напад врз фер конкуренцијата, изборот на потрошувачите, поврзаноста и илјадниците српски работни места“, додека ги кршат обврските на Србија според Договорот за заедничка европска воздухопловна област (ECAA).
„И покрај овие придонеси, српските власти сега преземаат мерки кои се јасно дизајнирани да го истиснат „Виз Ер“ од Белград, во обид да го заштитат националниот превозник поддржан од државата од легитимна конкуренција – истата авиокомпанија поддржана од државата која проголта еквивалент на стотици милиони евра од готовината на српските даночни обврзници“, се вели во соопштението.
Авиокомпанијата предупредува дека затворањето на нејзината база во Белград (моментално поддржана од повеќе авиони и десетици рути) би довело во опасност над 150 директни работни места, заедно со илјадници други во туризмот, угостителството и сродните сектори. „Виз“ ја информираше Европската комисија и бара правилата да се поништат.
Српски одговор и поширок контекст
Дирекцијата за цивилно воздухопловство на Србија тврди дека регулаторните ажурирања се правични, недискриминаторски и важат подеднакво за сите странски превозници. Службениците ги бранеа како неопходна модернизација, а не како протекционизам.
Сепак, критичарите – вклучувајќи го и главниот корпоративен директор на „Виз Ер“, Ован Џонс – го сметаат времето за проблематично. Белград инвестира многу во инфраструктура пред Експо 2027 (15 мај до 15 август 2027 година), вклучувајќи проширување на аеродромите, нови порти и градски транспортни врски. Настанот е позициониран како голем поттик за туризмот, меѓународната видливост и регионалната економија.
На Белград ќе му треба поголем капацитет на авиокомпаниите, а не помалку. Со очекувани милиони посетители, достапните седишта и разновидните опции за рути ќе бидат од клучно значење за успехот на настанот. „Виз ер“ е клучен снабдувач на нискобуџетна поврзаност, помагајќи во поттикнувањето на растот на туризмот во последниве години. Намалувањето на опциите може да доведе до повисоки цени на билети и ограничувања на капацитетот токму кога побарувачката е на врвот.
Protect competition. Protect connectivity. Protect consumer choice.
— Wizz Air (@wizzair) June 5, 2026
We call upon the Serbian authorities to reverse measures designed to UNLAWFULLY force Wizz Air out of Belgrade and to uphold their international obligations.
14 million passengers have travelled with Wizz Air… pic.twitter.com/MtPKtG9frq
Што е следно?
„Виз ер“ вели дека нивниот „План А“ е целосно пресвртување на правилата за да се усогласат со обврските на ECAA.
Набљудувачите на индустријата ја следат потенцијалната интервенција на ЕУ, официјалниот одговор на „Ер Србија“ и какви било планови за непредвидени ситуации од „Виз“ (кој претходно ги прилагоди базите во регионот).
Аеродромските власти и засегнатите страни во туризмот може да го дадат своето мислење како што се интензивираат подготовките за Експо.
Овој спор истакнува класична тензија на пазарите во развој: балансирање на поддршката за национален авиопревозник со придобивките од отворената конкуренција и странските инвестиции. За Србија, која има за цел да се претстави на глобалната сцена во 2027 година, исходот би можел да ги обликува не само цените на авионските билети, туку и поширокиот имиџ на земјата како отворена, пријателска дестинација за инвеститорите.
