Skip to content
Двајца бугарски државјани се меѓу осомничените за нападот со палење во Минхен, кој германските истражители го поврзаа со руската воена разузнавачка агенција ГРУ. Според анализата на „Франкфуртер алгемајне цајтунг“ (ФАЦ), истата руска структура може да стои зад нападот и неуспешниот напад со беспилотни летала на аеродромот во Лајпциг, користејќи мрежа од регрутирани асистенти во Европа.
Случајот покажува како руското воено разузнавање го менува својот начин на работа по протерувањето на стотици руски разузнавачи од европските земји. Наместо офицери на ГРУ кои работат под дипломатска покривка, операциите сè повеќе ги спроведуваат локални или странски посредници регрутирани од далечина и за надомест.
Во ноќта на 3 септември, две запаливи полнења беа фрлени од автомобил во движење врз градилиште во источниот дел на Минхен. Се наоѓа веднаш до седиштето на компанијата за технологија и оружје „Роде и Шварц“ и производителот на беспилотни летала „Хелсинг“. Вториот снабдува беспилотни системи со украинските вооружени сили.
Пожарот беше брзо изгаснат, а второто запаливо полнење беше деактивирано. Маж и жена, двајцата бугарски државјани, беа приведени како осомничени. Според информации од безбедносни извори за „Франкфуртер алгемајне цајтунг“, тие припаѓале на тим на руската воена разузнавачка служба ГРУ што дејствувала од Словачка.
Иста руска структура зад нападите во Минхен и Лајпциг
Германските истражители веруваат дека истиот сторител стои зад случаите во Лајпциг и Минхен: руската воена разузнавачка служба ГРУ.
Германските служби ја опишуваат како особено ефикасна алатка во хибридната војна на Москва против западните демократии. Според службите, ГРУ стои зад бројни саботажи во Германија, Полска, балтичките држави и други земји од ЕУ.
Службите проценуваат дека во последните месеци ГРУ ги професионализирала своите активности и изградила мрежа во Европа, која ја користи за извршување на сè повеќе напади. Поединечните операции се разликуваат, но имаат заедничка карактеристика: се користат експлозивни направи, запаливи направи или оружје.
Целта е да се влијае на транспортните правци за воена испорака до Украина. На овој начин, Германија и другите европски земји треба да бидат охрабрени да ја намалат или прекинат својата воена поддршка за Киев. Нападите врз компаниите за оружје што произведуваат за Украина, како во случајот со Минхен, исто така се вклопуваат во истата логика.
Во Лајпциг, дрон натоварен со експлозив требаше да уништи украински транспортен авион „Антонов“ паркиран на аеродромот.
ГРУ има технички, персоналски и организациски капацитети за вакви операции, како и специјални единици за разузнавање, тајни операции и саботажа. Единицата 29155 е особено озлогласена.
Европската унија ја вклучи единицата во својот режим на санкции во декември 2024 година, обвинувајќи ја, меѓу другите активности, за атентати, бомбардирања, сајбер напади и операции за дестабилизација.
Од Новичок до Бугарија: операциите на Единицата 29155
Меѓу најозлогласените операции поврзани со оваа единица е нападот од 2018 година во британскиот град Солсбери врз поранешниот руски агент Сергеј Скрипал и неговата ќерка со нервниот агент Новичок.
Единицата е поврзана и со обидот за труење на бугарскиот трговец со оружје Емилијан Гебрев во 2015 година. Тој и другите членови на неговото семејство биле изложени на отровна супстанца, а случајот подоцна бил истражен во врска со руските разузнавачки операции.
Истата единица е поврзана и со експлозиите во 2014 година во два складишта за муниција во чешкиот град Врбовице, во кои загинаа две лица. Нејзиното име се појави и во врска со неуспешниот обид за државен удар во Црна Гора во 2016 година, како и во истрагите за кибернапади против Украина и САД во последните години.
Според западните служби, ГРУ оттогаш ја усовршила својата структура, а единицата 29155 е дополнително развиена. Операциите сега ги води специјална единица на ГРУ, позната како Оддел за специјални задачи (ДСС).
Таа координира операции и изгради логистичка мрежа во Европа.
Бугарите во Минхен се дефинирани како „агенти од пониско ниво“
Втор тим на ГРУ дејствувал во Словачка паралелно со тимот што ја извршил операцијата во Минхен. Требало да изврши саботажа и во Словачка и во Минхен.
Спречен е обид за палење во Словачка. Целта била фабрика на украинската компанија „Скаејтон“ во Ханишка во близина на Прешов, која произведува извидувачки дронови за Украина од 2024 година.
На 25 август, еден латвиски и еден украински државјанин биле приведени во Словачка, а малку подоцна во Хамбург бил уапсен и предаден на словачките власти втор 26-годишен латвиски државјанин.
Сепак, нападот во Минхен бил извршен. Штетата останала ограничена, бидејќи наводните сторители дејствувале непрофесионално.
Според германските власти, приведените бугарски државјани биле регрутирани од асистенти, дефинирани како „агенти од пониско ниво“. Тоа се луѓе кои не се професионални руски разузнавачки службеници, туку биле регрутирани за специфични задачи.
Овој модел беше наметнат по протерувањето на стотици руски разузнавачи од европските земји по почетокот на целосната инвазија на Русија врз Украина. Многу од нив работеа под дипломатска покривка.
Директните операции на персоналот на ГРУ во Европа оттогаш станаа потешки и ризични. Според германските служби, руското разузнавање почна да користи комуникациски апликации како што е Телеграм за регрутирање луѓе кои немаат посебна обука и обично се привлекуваат за одредена сума криптовалута.
Меѓу нив може да има симпатизери на Русија, ситни криминалци, поранешни членови на руски платенички групи или едноставно луѓе привлечени од можноста за брз приход.
Како ГРУ ги организира ваквите операции
Тимовите на ГРУ се формираат во зависност од специфичната задача и цел. На пример, во операција со дрон и експлозивна направа, мора да се утврди потребната количина експлозиви, носивоста на дронот и начинот на кој поединечните компоненти ќе бидат увезени во целната земја.
За таа цел, ГРУ може да користи и помош од други руски служби, вклучително и Федералната служба за безбедност, како и мрежи блиски до нив.
Подготовката на вакви операции може да трае со месеци, а понекогаш и со години. Според западните разузнавачки служби, понекогаш постојат политички инструкции од претседателската администрација на Владимир Путин, на пример, за поставување рок за утврдување дали некоја операција е реална или кога треба да се спроведе.
Не сите операции се директно контролирани од штабот во Москва. ГРУ има и други центри.
Според истрагите на источноевропските медиуми, важен центар на руското воено разузнавање се наоѓа во регионот Калининград. Во селото Парусное, недалеку од поморската база Балтијск, се наоѓа 390-та специјална извидувачка точка на Балтичката флота.
Се вели дека таа обучува персонал за тајни операции, извидување и саботажа зад непријателските линии. Локацијата се смета за напредна оперативна база во близина на источното крило на НАТО.
За да ги чува плановите за саботажа во тајност, руското разузнавање користи шифрирани комуникации, претплатени мобилни телефони и посредници.
Се користат и методи познати уште од Студената војна, како што се тајни локации за пренесување информации и скриени магацини. Ова се стари алатки на КГБ со кои самиот Путин се запознал за време на неговата служба во советското разузнавање.
Слични методи користат и таканаречените руски „нелегални“ лица, елитни агенти кои живеат целосно нелегално во странство под лажни идентитети. Тие се управувани од Руската служба за надворешно разузнавање, СВР.
Дронот од Лајпциг бил скриен во подземен магацин
Дронот со експлозиви што се користеле во операцијата во Лајпциг бил скриен и во подземен магацин, дознава „Франкфуртер алгемајне цајтунг“.
„ФАЦ“ претходно објави дека се наоѓал во оддалечена област во близина на Мерзебург. Таму, истражителите пронашле делови од дронови и експлозиви.
Оружјето може да се скрие и во такви подземни магацини. Уште во летото 2025 година, германската Федерална канцеларија за заштита на Уставот открила таков магацин во шума на границата помеѓу Берлин и покраината Бранденбург.
Содржел два борбени пиштоли и муниција, очигледно складирани „за спроведување на планови за напад“, како што изјави германскиот министер за внатрешни работи Александар Добриндт од ЦСУ во август.
Оружјето било деактивирано и оставено на место кое подоцна било ставено под технички надзор. Сепак, се чини дека е откриено скриеното оружје. Осомничен за кој се верува дека го изградил е уапсен во Романија.
Оружјето скриено на овој начин може да се користи за целни убиства, како во убиството во 2019 година во паркот Тиергартен во Берлин.
Денес, германските власти првенствено се насочени кон раководителите на компаниите за оружје. Во 2024 година, беше објавено дека е спречен обид за атентат врз извршниот директор на Рајнметал, Армин Папергер. Оттогаш, тој е меѓу луѓето во Германија кои се под зголемено обезбедување.
Заканите кон компаниите за оружје се исто така дел од психолошката војна на Кремљ. Меѓу нив е и списокот објавен од руското Министерство за одбрана на европски компании за кои Москва тврди дека се вклучени во производството на оружје за Украина.
Нападот во Лајпциг можел да предизвика голем пожар
Голем пожар не се случил во Лајпциг бидејќи детонаторот не експлодирал кога дронот го погодил крилото на авионот Антонов.
Авионот носел 26.000 литри керозин. Успешен напад можел да предизвика голем пожар што веројатно би го зафатил вториот авион Антонов паркиран во близина.
Фактот дека нападот се случил ноќе, кога имало малку луѓе на аеродромот, германските власти го сметаат за знак дека Русија сè уште покажува одредена воздржаност во извршувањето на нападот.
Избраната цел беше исто така специфична: украински авион.
Сепак, тој носеше муниција за Украина, натоварена на неколку европски аеродроми. Меѓу нив беше и германски аеродром, како и француски.
Затоа, според германските служби, нападот можеби бил наменет не само како удар врз одреден украински авион, туку и како сигнал до сите европски земји кои ја поддржуваат Украина.
