Skip to content
Иран го заострува притисокот врз медиумите со нов предлог закон според кој разговор со одредени странски новинари и медиуми би можел да стане кривично дело. Иранскиот парламент го одобри општиот текст на предлогот, кој предвидува затворски казни за интервјуа, учество во емисии и друга комуникација со медиуми што властите ги сметаат за непријателски.
Според предлогот, комуникација без дозвола со американски, израелски или медиуми финансирани од САД и Израел би можела да се казнува со затвор од повеќе од шест месеци до две години.
Предлогот беше поддржан од 183 пратеници во иранскиот парламент, кој има 290 места.
Законот, сепак, сè уште не е конечен. Пратениците треба да ги разгледаат поединечните одредби, а потоа текстот треба да добие одобрение и од Советот на чуварите за да стапи во сила.
Новите правила не би се однесувале само на класични интервјуа.
Предлогот опфаќа и учество во дискусии, испраќање видеоснимки, фотографии, аудиоматеријали и други информации до медиуми кои иранските власти ги категоризираат како непријателски.
За комуникација со други странски медиуми, кои не се во оваа категорија, би требало однапред да бидат известени надлежните ирански институции.
Предлогот опфаќа и контакти со странски амбасади, организации и институции. За дел од таквите активности би била потребна дозвола од Министерството за надворешни работи.
Во поширокиот законски текст се предвидуваат и значително построги казни, до 30 години затвор, но тие не се однесуваат само на разговор со странски новинар. Таквите казни би се применувале за потешки дела за кои властите би утврдиле дека се извршени под странско влијание и дека ја загрозуваат националната безбедност.
Новото законско заострување доаѓа во период кога иранските власти веќе применуваат построги прописи против новинари и други лица обвинети за соработка со организации или медиуми поврзани со држави кои Техеран ги смета за непријателски.
Познатата иранска фоторепортерка Јалда Моајери неодамна беше осудена на 15 години затвор според закон донесен по војната меѓу Иран и Израел во 2025 година.
Меѓу обвиненијата против неа се интервјуа со медиуми кои иранските власти ги сметаат за непријателски, како и доставување фотографии до организации поврзани со САД и Израел. Моајери ги оспорува обвиненијата и најави жалба.
Предлогот доаѓа во период на дополнително заострување на политичката и безбедносната контрола во Иран, додека земјата се соочува со последици од војната, економски проблеми, висока инфлација и стравување од нови протести.
Доколку предложените измени ја поминат целата законодавна процедура, комуникацијата со одредени странски медиуми повеќе нема да биде само политички чувствително прашање. Во зависност од медиумот, содржината и дозволата од властите, таа би можела да стане основа и за кривична постапка.
