Реноар, Сезан и Матис исчезнале од ѕидовите на еден музеј во близина на Парма за помалку од три минути. Речиси пет месеци подоцна, италијанските карабинери ги пронајдоа трите уметнички дела со вкупна проценета вредност од над девет милиони евра. Сликите биле откриени при претрес во Парма, а истрагата открива дека кражбата била изведена со неверојатна брзина и прецизност.
Кражба што траела помалку од три минути
Инцидентот се случил ноќта меѓу 22 и 23 март во Фондацијата „Мањани Рока“ во Мамијано ди Траверсетоло, на околу дваесет километри од Парма. Од музејот биле однесени три дела: „Tasse et plat de cerises“ на Пол Сезан, „Les Poissons“ на Пјер Огист Реноар и „Odalisque sur la Terrasse“ на Анри Матис.
Снимките од надзорните камери ја прикажуваат кражбата речиси секунда по секунда. Двајца маскирани мажи влегуваат во објектот преку скршен прозорец, со светилки на главите, и без двоумење се упатуваат кон просторијата со изложените дела. Трет соучесник ги чека надвор. Сликите се симнуваат од ѕидовите и се предаваат преку отворот. Целата операција трае помалку од три минути.
Иако првичните проценки укажувале на поголема група, на видеото најјасно се гледаат двајца извршители внатре и уште еден надвор, додека истрагата подоцна поврзува вкупно најмалку четири лица со акцијата.
Пробивање на обезбедувањето и бегство низ полињата
Пред да стигнат до изложбената сала, крадците морале да го совладаат надворешното обезбедување на комплексот. Според италијанските медиуми, биле пресечени метални решетки на периметарскиот влез, а истражителите анализирале и трактор пронајден во близина, за кој постои сомнеж дека бил користен при пробивањето.
Кога се активирал алармот, планот почнал да се распаѓа. Крадците успеале да ги изнесат трите дела, но зад себе оставиле уште една слика на Реноар – „Paysage de Cagnes“. Потоа побегнале низ градините и околните полиња.
Највредното дело: Сезан
Најголем дел од вредноста на украдената колекција отпаѓа на делото на Пол Сезан. „Tasse et plat de cerises“ (познато и како „Мртва природа со цреши“) е изработено со молив и акварел на хартија и се проценува на околу шест милиони евра.
„Les Poissons“ на Реноар е масло на платно од 1917 година, со проценета вредност од околу три милиони евра, додека „Odalisque sur la Terrasse“ на Матис е акватинта во боја, вредна околу 20.000 евра. Вкупната вредност на трите дела надминува девет милиони евра.
Трагите што ги оставиле зад себе
И покрај брзината на кражбата, крадците оставиле повеќе траги. На местото биле пронајдени противпожарен апарат и алат без ознаки, кои форензичарите делумно успеале да ги поврзат со осомничените.
Италијанските специјализирани единици за заштита на културното наследство, заедно со карабинерите и обвинителството во Парма, со месеци ги анализирале доказите. Во истрагата биле вклучени и форензичари на RIS, кои барале биолошки траги и отпечатоци.
Сликите не стигнале далеку
Пресвртот во истрагата се случил во август, кога при претреси во Парма карабинерите ги пронашле сите три украдени дела. Според истражителите, постои можност сликите воопшто да не го напуштиле градот по кражбата.
Препознатливоста на делата веројатно го отежнала нивното продавање на црниот пазар. Директорот на фондацијата Стефано Рофи изјавил дека вакви ремек-дела тешко можат да се пласираат без да привлечат внимание.
Приведени и осомничени
Во рамките на операцијата биле приведени пет лица, додека вкупно девет осомничени – мажи и жени со потекло од Молдавија и престој во областа Парма – се под истрага. Според карабинерите, групата е поврзана и со други кражби на имот и објекти.
Враќање на колекцијата
Пронаоѓањето на делата значи и повторно обединување на една од најзначајните приватни уметнички колекции во Италија. Фондацијата „Мањани Рока“ ја чува колекцијата на Луиџи Мањани, во која се наоѓаат и дела од Тицијан, Гоја, Моне, Рубенс, Ван Дајк, Дирер и Џорџо Моранди.
Истрагата продолжува, а карабинерите сè уште ја утврдуваат улогата на секој од осомничените и целосната структура на групата која успеала за помалку од три минути да изнесе уметност вредна милиони евра.
