Skip to content
Бугарија денес, 19 април, гласа на парламентарни избори што треба да покажат дали земјата ќе добие нов политички почеток или ќе влезе во уште еден круг на нестабилност. По вчерашниот ден за размислување, гласачите излегуваат на избори за 52. состав на Народното собрание, во атмосфера во која главното прашање не е само кој ќе победи, туку дали победникот ќе може да состави функционална влада.
Изборниот ден почнува во 7 часот и треба да заврши во 20 часот, со можност гласањето да продолжи најдоцна до 21 часот доколку пред избирачките места има граѓани што чекаат да гласаат. Право на глас имаат повеќе од 6,6 милиони избирачи. Во земјата се отворени околу 12.000 избирачки места, а во најголем дел од нив се овозможува и машинско гласање. Зад граница се гласа во стотици секции во повеќе од 50 држави.
Овие избори доаѓаат по падот на владата на Росен Желјазков, која поднесе оставка по масовните протести што ја потресоа Бугарија. Протестите почнаа поради предложениот буџет за 2026 година, но брзо прераснаа во пошироко незадоволство од корупцијата, политичкото влијание и начинот на управување со државата. Затоа денешното гласање во Софија и низ целата земја се чита како избор меѓу рестартирање на системот и продолжување на старите политички договори.
Анкетите објавени пред изборниот молк му даваа предност на Румен Радев и „Прогресивна Бугарија“. Според последните истражувања, формацијата на Радев влегува во изборниот ден како фаворит, пред ГЕРБ-СДС, ПП-ДБ, „ДПС-Ново начало“, „Възраждане“ и БСП – Обединета левица. Но, и покрај предноста во анкетите, клучната дилема останува отворена: дали Радев ќе има доволно простор да состави стабилна влада или ќе биде принуден на тешки преговори со партии што имаат различни политички и геополитички позиции.
Токму затоа денешните избори се повеќе од класична партиска трка. Ако „Прогресивна Бугарија“ освои убедлива победа, Радев ќе добие силен мандат да се обиде да го демонтира моделот што го критикуваше во кампањата. Но, ако резултатот биде потесен од очекувањата или ако повеќе партии влезат во парламентот, Бугарија може повторно да се соочи со фрагментиран состав, долги преговори и ризик од нова политичка блокада.
Кампањата не беше обележана само со темите за корупција, буџетот и стабилноста на институциите. Радев повторно се најде под притисок и поради своите надворешнополитички позиции, особено во однос на Украина, Русија и Крим. Неговите ставови ја прават денешната изборна одлука важна не само за внатрешната политика на Бугарија, туку и за нејзиното позиционирање во Европската Унија и НАТО.
Паралелно со политичката борба, бугарските институции деновиве спроведоа акции против купување гласови. Бугарските медиуми објавија дека полицијата запленила големи суми пари, списоци со лични податоци и материјали што се поврзуваат со изборна трговија. Таквите случаи дополнително ја засилија недовербата во изборниот процес и ја ставија фер-политичката конкуренција во центарот на јавната дебата.
Бугарија денес избира во сенка на изборен замор, но и со очекување дека овој пат гласањето може да донесе појасен правец. Изборот е меѓу пресврт, контролирана промена и уште една политичка блокада. Од одѕивот, од распределбата на мандатите и од постизборните преговори ќе зависи дали Софија ќе добие редовна влада или земјата повторно ќе се врати во познатата спирала на кризи.