Бугарија притисна кочница на новите санкции против Русија

Бугарија притисна кочница на новите санкции против Русија, откако, според европски дипломати цитирани од Политико пренесени од дел од регионалните медиуми, Софија сигнализирала дека не поддржува дел од предлозите во 21. пакет санкции на Европската унија против Москва. Пакетот сè уште не е конечно усвоен, а бугарските резерви покажуваат дека преговорите меѓу земјите членки ќе бидат тешки, особено затоа што за санкциите е потребна едногласност.

Европската комисија го подготви 21. пакет како нов обид да го засили економскиот притисок врз Русија поради војната против Украина. Но, сигналот од Бугарија доаѓа во чувствителен момент, кога Брисел се обидува да ги заостри мерките токму во областите што најмногу ја хранат руската воена економија: енергијата, банките, крипто-платформите, морскиот транспорт и извозот на технологии.

Главниот удар во предлогот е насочен кон рускиот енергетски сектор и таканаречената „сенчеста флота“ со која Москва го заобиколува ограничувањето на извозот на нафта. Европската комисија предлага на санкцискиот список да се додадат уште 30 бродови, со што бројот на санкционирани пловила би надминал 600.

За првпат, според предлогот, под мерки би можеле да потпаднат и бродови што ѝ помагаат на сенчестата флота преку снабдување со гориво и логистичка поддршка. Дополнително, Брисел разгледува мерки против пристаништа, аеродроми и рафинерии што се поврзани со обработка и транспорт на руска нафта.

Чувствителна точка е и ограничувањето на цената на руската нафта. Европската комисија предлага привремено да се замрзне механизмот за ажурирање на ценовниот лимит до јануари 2027 година, со образложение дека е потребна стабилност на енергетските пазари поради тензиите на Блискиот Исток и состојбата околу Ормускиот Теснец.

Финансискиот дел од пакетот е уште посилен. Според Reuters, предлогот таргетира речиси 90 банки, што би било најголем удар врз рускиот банкарски сектор во еден пакет. Дел од мерките предвидуваат забрани за трансакции со дополнителни руски банки, но и со банки, крипто-платформи и трговци со нафта од трети држави за кои постојат сомнежи дека помагаат во заобиколување на европските санкции.

За првпат во санкциската политика на ЕУ се разгледува и можност за целосна забрана на одредени крипто-услуги од трети земји ако тие се користат за прикривање финансиски операции поврзани со Русија. Тоа покажува дека Брисел повеќе не ги гледа санкциите само како класичен список на компании и банки, туку како борба против цели мрежи за заобиколување.

Пакетот предвидува и нови трговски ограничувања. На листата се технологии, суровини и специјализирани метали што можат да се користат во руската одбранбена индустрија, авијацијата и производството на беспилотни летала. Дополнително се предлагаат забрани за увоз на руски производи во вредност од околу 60 милиони евра, меѓу кои метали, метални руди и автомобилски компоненти.

Новина е и рибарскиот сектор. За првпат, ЕУ разгледува ограничувања за руски рибни производи, а за некои, вклучително и треската, се предлага целосна забрана за увоз. Паралелно, Брисел сака дел од мерките против Русија да ги усогласи и со санкциите кон Белорусија, за да се затворат каналите преку кои Москва би можела да ги избегнува ограничувањата.

Бугарската резерва не значи дека целиот пакет автоматски пропаѓа, но е јасен сигнал дека новата санкциска рунда нема да помине лесно. Во ЕУ, санкциите мора да бидат усвоени едногласно, што значи дека секоја земја членка може да го забави, измени или блокира финалниот текст.

Затоа прашањето сега не е само дали Брисел сака посилни санкции против Русија, туку дали може да ги убеди сите членки дека цената на новиот притисок врз Москва е прифатлива. Ако Бугарија остане резервирана, 21. пакет може да стане уште еден тест за тоа колку е цврсто европското единство кога санкциите ќе допрат до енергијата, транспортот, банките и националните економски интереси.