Skip to content
Милановиќ го блокира амбасадорот на Израел во Хрватска и одбива да даде согласност за назначување на Нисан Амдур, предложениот нов израелски дипломатски претставник во Загреб, поради политиката на актуелната израелска влада. Кабинетот на хрватскиот претседател Зоран Милановиќ соопшти дека Амдур не добил и нема да добие согласност, откако израелската страна јавно го објавила неговото име иако постапката за агреман не била завршена.
Според израелските и хрватските медиуми, Амдур бил избран уште во ноември 2025 година како наследник на актуелниот амбасадор Гари Корен, чиј мандат истекува кон крајот на мај. Бидејќи претседателската согласност останува блокирана, тој треба да пристигне во Хрватска како вршител на должност, позиција за која не е потребно одобрение од претседателот.
Од Кабинетот на Милановиќ наведуваат дека давањето или одбивањето согласност за странски амбасадори е суверено право на Хрватска и дека јавни или политички притисоци од израелска страна нема да ја променат одлуката. Тоа ја претвори дипломатската процедура во отворен политички судир меѓу Загреб и Тел Авив, но и во нова точка на внатрешен конфликт меѓу хрватскиот претседател и владата на Андреј Пленковиќ.
Случајот не доаѓа од празен простор. Милановиќ во изминатите месеци повеќепати остро ја критикуваше израелската политика во Газа, ја повикуваше хрватската влада да ја признае Палестина и одби средба со израелскиот министер за надворешни работи Гидеон Саар за време на неговата посета на Загреб. Во март израелскиот амбасадор Гари Корен беше повикан на разговор во Кабинетот на претседателот поради негови изјави за иранската амбасада во Загреб.
Израелските медиуми ја претставуваат одлуката како сериозен дипломатски преседан и тврдат дека првпат хрватски претседател одбива да одобри странски амбасадор. Во нивните извештаи Милановиќ е опишан како „анти-израелски“ политичар, додека израелското Министерство за надворешни работи наведува дека работи со хрватската страна за решавање на статусот на следниот израелски претставник во Загреб.
Во хрватскиот контекст, спорот има и внатрешна политичка димензија. Назначувањето амбасадори со години е предмет на конфликт меѓу претседателот и владата, а дел од хрватските дипломатски позиции остануваат блокирани поради несогласувања меѓу Пантовчак и Бански двори. Сега тој домашен институционален судир се прелева и врз еден од најчувствителните надворешнополитички односи, во време кога војната во Газа и односот кон Израел ја делат Европа.
Официјално, Хрватска не ги прекинува дипломатските односи со Израел, ниту го затвора израелското претставништво во Загреб. Но одбивањето на агреман за амбасадор испраќа силна политичка порака: Милановиќ не сака да ја третира израелската влада како обичен дипломатски партнер додека нејзината политика во Газа ја оценува како неприфатлива.
Затоа случајот со Нисан Амдур е повеќе од дипломатска формалност. Тој покажува како војната во Газа влегува во европските институции, протоколи и билатерални односи, а Хрватска станува пример за тоа како една држава може истовремено да одржува дипломатски канали и да испрати јасен политички сигнал дека амбасадорската процедура не е само церемонија, туку и порака.
