Skip to content
Можеби се пријатели, па се слушнале, рече претседателката Гордана Сиљановска-Давкова за телефонскиот разговор меѓу премиерот Христијан Мицкоски и државниот јавен обвинител Ненад Савески, во момент кога јавноста бара одговор дали таквата комуникација била приватна, институционална или политички чувствителна поради предметот за набавките на мазут за ТЕЦ „Неготино“. Претседателката изјави дека не може да суди за разговор чија содржина не ја знае, но и дека извршната власт не смее да се меша во судската власт.
Одговорот на Сиљановска-Давкова звучеше намерно воздржано, но и доволно иронично за да ја задржи темата во јавниот фокус. „Можеби се пријатели“ стана реченица што ја префрли расправата од формалното прашање дали разговорот е дозволен, кон суштинското прашање што значи кога премиер телефонски контактира со државен јавен обвинител во период кога се отвора политичка бура околу конкретен предмет.
Савески потврди дека премиерот првпат телефонски разговарал со него, но од Обвинителството тврдат дека во разговорот не се дискутирале детали од конкретни предмети, вклучително и одлуката поврзана со истрагата за набавките на мазут за ТЕЦ „Неготино“. Според тоа објаснување, државниот јавен обвинител дознал за одлуката откако таа веќе била донесена.
Но политичката штета не се мери само според тоа што било кажано во разговорот, туку и според тоа како јавноста го чита контактот меѓу извршната власт и обвинителството. Кога премиерот се јавува кај државниот обвинител по предмет што предизвикал јавна реакција, дури и без разговор за детали, институционалната дистанца станува прашање на доверба, а не само на протокол.
Советот на јавни обвинители најави дека ќе побара објаснување од Савески за контактите со премиерот, откако за разговорот дознал преку медиумските објави. Тоа ја покажува чувствителноста на случајот: и ако разговорот бил краток, и ако не навлегол во предмет, фактот дека највисокото обвинителско тело бара појаснување значи дека институционалната линија не може да се сведe на обично „како сте“.
Власта ја брани комуникацијата како нормален контакт и прашува што е спорно ако премиерот бара информации за предмет што ја вознемирил јавноста. Опозицијата, пак, тврди дека разговорот е доказ за политичко мешање во обвинителството и побара одговорност од Савески. Меѓу тие две позиции останува најважното прашање: дали институциите имаат доволно јасни правила за комуникација кога станува збор за предмети од висок јавен интерес.
Сиљановска-Давкова формално избегна да пресуди за содржината на разговорот, но не ја избегна правната рамка: судот треба да суди, обвинителите да обвинуваат, а Владата да креира и спроведува политики. Токму затоа нејзината формулација за „пријателски разговор“ ја открива слабата точка на системот, каде што личниот контакт, политичката моќ и правосудната независност премногу лесно можат да завршат во иста реченица.
