Skip to content
Побезбеден интернет за децата бара актерката Весна Петрушевска преку нова граѓанска петиција со која повикува да се соберат 10.000 потписи за законски измени, поодлучна институционална заштита и посериозен одговор на врсничкото насилство, особено кога агресијата се пренесува и засилува преку социјалните мрежи.
Петрушевска ја поставува иницијативата како јавен повик, а не како кампања за донации. Во објавата со која ја најави петицијата, таа нагласува дека ѝ е потребна поддршка преку потпис, со цел институциите и политичките чинители да добијат јасна порака дека заштитата на децата во дигиталниот простор повеќе не може да се третира како споредна тема.
Во фокусот на иницијативата се две поврзани прашања: безбедноста на децата на интернет и кривичната одговорност во случаи на врсничко насилство. Петрушевска предупредува дека досегашните мерки не се доволни и дека системот мора да реагира побрзо, појасно и со поголема одговорност кога децата стануваат жртви на дигитално вознемирување, закани, понижување или организирано малтретирање.
Темата не е изолирана. УНИЦЕФ подолго време предупредува дека долгото време што децата го поминуваат на виртуелни платформи ги прави поранливи на сајбер-малтретирање, говор на омраза, штетни содржини, па дури и пораки што поттикнуваат самоповредување. Организацијата особено ја издвојува зголемената опасност од онлајн сексуална злоупотреба и експлоатација.
Во македонскиот контекст, проблемот е уште посложен затоа што заштитата на децата не зависи само од родителите. Потребни се училиштата, центрите за социјална работа, полицијата, обвинителството, здравствените служби и технолошките платформи да реагираат координирано, наместо секој случај да се губи меѓу институционални надлежности.
Петрушевска во иницијативата посочува и примери од други земји, меѓу кои Австралија, Франција и Данска, каде се воведуваат или се разгледуваат построги правила за користење социјални мрежи од страна на малолетници. Таквите примери ја отвораат дилемата дали Македонија ќе чека нови трагични случаи пред да реагира, или ќе почне навреме да гради правила што ќе ги заштитат децата без да го претворат интернетот во забранет простор.
Потребата од законски измени е само еден дел од решението. Без едукација на родителите, наставниците и самите деца, без јасни механизми за пријавување и без брзо отстранување штетни содржини, секој закон ќе остане половичен одговор на проблем што секојдневно се движи побрзо од институциите.