Skip to content
Федералното државно обвинителство на Германија спроведува кривична истрага за можни саботажни дејствија поврзани со обидот за ликвидација на германската подружница „Газпром Германија ГмбХ“ во 2022 година.
Олександар ЛЕВЧЕНКО*
Кремљ ги користел структурите на „Газпром“ за спроведување активности кои, според германските истражители, би можеле да бидат насочени кон дестабилизација на инфраструктурата за снабдување на Германија со природен гас. Федералното државно обвинителство на Германија спроведува кривична истрага за можни саботажни дејствија поврзани со обидот за ликвидација на германската подружница „Газпром Германија ГмбХ“ во 2022 година. Во времето на настанот, компанијата контролирала приближно 25% од капацитетот за складирање на природен гас во Германија.
Како дел од истрагата, обвинителството, врз основа на судска наредба, извршило претреси во Берлин на адресата на живеење на граѓанин на Руската Федерација и лице поврзано со него, како и во канцелариите на поранешната компанија „Газпром Германија ГмбХ“ во Франкфурт на Мајна. Предметот на истрагата се однесува на околностите од март 2022 година, кога германската компанија била одвоена од ПЈД „Газпром“ преку индиректна продажба на акции. Нов сопственик на имотот станала компанија од Москва која не работела во енергетскиот сектор. По промената на сопственоста, започнала постапка за ликвидација на „Газпром Германија ГмбХ“.
Според истрагата, горенаведените дејствија се извршени без дозвола од Сојузното министерство за економија и заштита на климата на Германија, што е пропишано со закон, и спротивно на одредбите од германскиот Закон за надворешна трговија и платни трансакции. Обвинителството смета дека фиктивната продажба на компанијата и обидот за нејзина ликвидација можеле да бидат насочени кон создавање ризик за континуираното снабдување на Германија со природен гас. Поради ова, осомничените се товарат за неколку кривични дела, вклучително и обид за поткопување на уставниот поредок, што спаѓа во категоријата особено сериозни кривични дела и може да се казни дури и со доживотен затвор.
За да се спречи нарушување на функционирањето на енергетскиот систем, германската влада итно воведе привремена државна управа над компанијата „Газпром Германија ГмбХ“ преку Федералната агенција за мрежи, по што компанијата беше национализирана.
Околностите на овој случај укажуваат дека корпоративните механизми можат да се користат не само за вршење економски активности, туку и како потенцијален инструмент за влијание врз критичната инфраструктура. Употребата на индиректни модели за продажба на средства, промената на контролата врз стратешка компанија преку компанија која не е поврзана со енергетскиот сектор и обидот за ликвидација на операторот на важна инфраструктура покажаа постоење на значителни ризици за системот за контрола на странски инвестиции и корпоративно управување во стратешките сектори.
Реакција на германските власти покажа нивна подготвеност да применат вонредни механизми на државна интервенција за заштита на критичната инфраструктура. Ставањето на компанијата под странско управување и нејзината последователна национализација стана дел од поширок пакет мерки насочени кон обезбедување на енергетската безбедност на земјата.
Покренувањето кривична постапка за обид за поткопување на уставниот поредок укажува дека германските органи за спроведување на законот не ги гледаат овие настани како обичен корпоративен спор или економски прекршок, туку како можна закана за националната безбедност. Конечната правна оценка на постапките на осомничените ќе ја даде судот по завршувањето на предистражната постапка.
Случајот со „Газпром Германија ГмбХ“ е важен за цела Европа бидејќи укажува на потенцијалните ризици од користење на корпоративни структури за влијание врз функционирањето на критичната инфраструктура. Тој дополнително ја нагласува потребата од зајакнување на механизмите за проверка на странските инвестиции во стратешките сектори, диверзификација на изворите на снабдување со енергија и подобрување на системот за заштита на критичната инфраструктура на земјите-членки на ЕУ.
Во исто време, руските официјални претставници практично ја потврдија тесната соработка на дипломатските мисии со државните медиуми на Русија во информативниот простор на Италија. Амбасадорот на Руската Федерација во Италија, Алексеј Парамонов, честитајќи ѝ на медиумската група „Росија Сега“ за 85-годишнината од основањето на Совинформбирото, изјави дека постои високо ниво на соработка меѓу руските дипломати и државните медиумски структури. Според него, во современите меѓународни околности, дипломатите работат „рамо до рамо“ со новинарите од руските државни медиуми со цел да ги поддржат информативните позиции на Русија во Италија.
Кон честитките се придружи и претседателот на Руската Федерација, Владимир Путин, кој ја нарече медиумската група „Росија Сега“, во која е вклучена и „РИА Новости“, еден од водечките информативни ресурси во земјата.
Изјавите на руските претставници укажуваат дека Москва ги смета државните медиуми за составен дел од системот на комуникација во надворешната политика. Јавната потврда за координација меѓу дипломатските мисии и државните информациски ресурси го покажува интегрираниот карактер на употребата на информациските инструменти во остварувањето на надворешнополитичките интереси на Русија. Во исто време, проценката на влијанието на ваквите активности врз информацискиот простор на европските земји и нивното можно усогласување со законодавството на земјите домаќини останува предмет на анализа од страна на надлежните органи на тие земји.
*Олександар ЛЕВЧЕНКО e поранешен украински амбасадор во Хрватска и Босна и Херцеговина
