„Тотал“ заврши по девет години: За Латас настапи застареност, Обвинителството се откажа

Ристоска

Предметот „Тотал“, во кој Драган Павловиќ-Латас и три компании беа обвинети за даночно затајување, правосилно заврши откако надлежниот јавен обвинител се откажа од понатамошното кривично гонење.

Основниот кривичен суд Скопје соопшти дека донел пресуда со која обвинението се одбива, а не пресуда со која обвинетите се ослободуваат по оценување на сите докази. Правната разлика е значајна бидејќи постапката завршила по повлекување на обвинението, а не со судска одлука дека настаните наведени во обвинението не се случиле.

Предметот се водеше во Кривичниот суд од октомври 2017 година. Латас беше обвинет како физичко лице, заедно со три правни лица од Скопје, за наводно избегнување на плаќањето даноци во периодот од 2008 до 2015 година.

Според првичното обвинение на поранешното Специјално јавно обвинителство, во завршните сметки и даночните пријави биле внесувани неточни податоци за трошоци што не биле поврзани со работењето на компаниите. СЈО тврдеше дека правните лица го оштетиле Буџетот за околу 121.000 евра, а Латас како физичко лице за дополнителни 63.000 евра.

Во текот на постапката предметот повеќепати почнувал од почеток поради промени на судечкиот состав, надлежноста на обвинителите и преземањето на предметот од едно во друго јавно обвинителство.

По распуштањето на Специјалното јавно обвинителство, предметите што ги водеше институцијата беа распределени во редовното обвинителство. Тоа создаде дополнителни промени во обвинителските тимови и повторување на дел од судската постапка.

На последното рочиште, јавниот обвинител го изменил обвинителниот акт врз основа на изготвеното вештачење. По анализата на вештиот наод било утврдено дека кај две од обвинетите правни лица не се исполнети сите законски елементи на кривичното дело даночно затајување.

Кај Латас и кај уште едно правно лице, пак, настапила апсолутна застареност на кривичното гонење. По таквата процена, обвинителот во завршниот збор целосно се откажал од обвинението, по што Судот бил должен да донесе одбивателна пресуда.

Пресудата била донесена на 27 мај, а станала правосилна на 25 јуни 2026 година. Судот информираше дека се изготвени и решенијата за трошоците на странките, кои треба да бидат покриени согласно правилата за кривичната постапка.

Застарувањето значи дека по истекувањето на законски утврдениот рок државата го губи правото да продолжи со кривично гонење, без оглед дали судот претходно утврдил дека обвинетиот го сторил или не го сторил делото.

Во 2019 година во Кривичниот законик беше воведено и делото „даночна измама“, со пониски предвидени казни од дел од претходните облици на даночно затајување. Уште тогаш правните експерти предупредуваа дека промените можат да влијаат врз роковите за застарување на „Тотал“.

По девет години судска постапка, не беше донесена пресуда со која судот суштински ќе оцени дали првичните тврдења за избегнати даноци биле докажани надвор од разумно сомневање. Постапката заврши поради повлекувањето на обвинението, недостигот од законски елементи кај дел од компаниите и апсолутната застареност кај останатите обвинети.

Најчитано