Скопје утрово, 17 јануари, се разбуди под густа магла и дополнително ја влоши веќе критичната состојба со квалитетот на воздухот. Според најновите мерења на реалните концентрации на штетни честички, утринските вредности на PM10 и PM2.5 значително го надминуваат здравствениот ориентир на Светската здравствена организација (СЗО).
Според најновите податоци од мерења на реалното време на iQair:
- PM10 (цврсти честички ≤10 μm) се движат околу 104–150 µg/m³, што е значително над дозволеното – повеќе од два пати над препорачаната граница на СЗО од 45 µg/m³ за дневен просек.
- PM2.5 (фини честички ≤2.5 μm) исто така се на високи нивоа, со измерени вредности од 76–104 µg/m³, што е силно над пределот на СЗО (15 µg/m³ за 24-часовен просек) и означува сериозно здравствено ризично ниво.
Овие честички, посебно PM2.5, се најмалите и најопасни за човечкото здравје затоа што продираат длабоко во белите дробови и во крвотокот.
Што значи ова за граѓаните?
Според здравствените критериуми:
Вредности на PM2.5 над 75–100 µg/m³ ги ставаат граѓаните во категорија на „нездрав воздух“, каде и здрави лица можат да почувствуваат иритација на дишните патишта.
Високите концентрации на PM10 дополнително ја зголемуваат оптовареноста на респираторниот систем, особено кај деца, стари лица и луѓе со хронични болести.
Експертите предупредуваат дека маглата, во која штетните честички остануваат „заробени“ поради температурната инверзија и мирниот воздух, само го забрзува акумулирањето на загадувачите на ниво што е опасно за здравјето.
Совети за граѓаните
Во услови на високо аерозагадување:
- Ограничете престој на отворено, особено во утринските часови.
- Лицата со респираторни или кардиоваскуларни проблеми треба да избегнуваат физички активности на отворено.
- Ако е можно, користете маски со филтри за честички (тип N95/FFP2) при движење надвор.