Skip to content
Десетици илјади граѓани излегоа на централните улици на данската престолнина Копенхаген за да протестираат против обидот на американскиот претседател Доналд Трамп да го заземе Гренланд.
Граѓаните носеа дански и гренландски знамиња. Меѓу толпата имаше знаци со натписи на англиски јазик: Не значи НЕ! Јенкиите надвор од Гренланд. Гренланд за Гренланѓани.
Виејќи ги знамињата на Данска и Гренланд, автономна данска територија, демонстрантите формираа море од црвено и бело пред Градското собрание на Копенхаген, скандирајќи „Калалит Нунат!“ – името на огромниот арктички остров на гренландски.
Меѓу демонстрантите е и делегација од Конгресот на САД. 11-те конгресмени – од Републиканската и Демократската партија – ќе имаат разговори со данската премиерка Мете Фредериксен и нејзиниот колега од Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен. Нивната посета дојде два дена по состанокот во Вашингтон, каде што Копенхаген соопшти дека Данска и САД се во „фундаментално несогласување“ околу иднината на Гренланд, автономна територија на Данска. Се очекува американската делегација да се сретне и со данските пратеници. Групата пристигна во канцелариите на данското здружение на работодавачи „Данск Индустри“ околу пладне за средба со бизнис лидерите.
„Покажуваме двопартиска солидарност со народот на оваа земја и со Гренланд. Тие се наши пријатели и сојузници со децении. Сакаме да знаат дека многу го цениме тоа. А изјавите на претседателот не ги одразуваат чувствата на американскиот народ“, рече демократскиот сенатор Дик Дарбин.
Покрај Дарбин, во американската делегација се и демократските сенатори Крис Кунс, Питер Велч и Џин Шахин, како и републиканците Том Тилис и Лиза Мурковски. Демократите од Претставничкиот дом во делегацијата се Стени Хојер, Грегори Микс, Медлин Дин, Сара Џејкобс и Сара Мекбрајд.
Агенцијата БГНЕС потсетува дека Доналд Трамп постојано повторувал дека на Соединетите Држави им е потребен стратешки лоциран Гренланд и ја критикувал Данска дека не прави доволно за да ја обезбеди својата безбедност. Американскиот претседател продолжува да ја поддржува оваа теза, иако Гренланд – како дел од Данска – е под заштита на НАТО.
Покрај Дарбин, американската делегација ја сочинуваат демократските сенатори Крис Кунс, Питер Велч и Џин Шахин, како и републиканците Том Тилис и Лиза Мурковски. Демократите од Претставничкиот дом во делегацијата се Стени Хојер, Грегори Микс, Медлин Дин, Сара Џејкобс и Сара Мекбрајд.
Поранешниот генерален секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, повика да не се потценуваат американските претензии кон Гренланд.
„Мора сериозно да ја сфатиме декларацијата на САД дека сакаат да ја преземат контролата врз Гренланд“, рече Столтенберг во интервју за „Дер Шпигел“.
Тој одби да коментира за шпекулациите за можните мотиви на американскиот претседател Доналд Трамп за неговата желба да го анектира островот. „Го признавам она што го кажуваат Трамп и другите американски претставници. Тие зборуваат за безбедносните интереси на САД, а понекогаш зборуваат и за минерални ресурси“, рече тој. „Можам само да посочам на тоа и не сакам да шпекулирам за тоа какви други потенцијални причини би можеле да постојат“, нагласи тој.
Трамп тврди дека Гренланд треба да им припаѓа на САД за да се спречи понатамошно руско и кинеско влијание во регионот. Одбранбениот сојуз на НАТО и ЕУ сега мора јасно да одговорат на заканите на американскиот претседател. „Ги поздравувам јасните, заеднички изјави – од скандинавските земји, од Германија, од другите европски земји – дека Гренланд ѝ припаѓа на Данска и дека тие стојат зад Данска“, рече Столтенберг. Тој повика да не се шпекулира за можните последици. „Најважно е сега да се спречат понатамошни дејствија“, рече поранешниот генерален секретар на Организацијата на Северноатлантскиот договор.
Во врска со долгорочниот опстанок на НАТО и неговите предизвици, Столтенберг рече: „Ништо не е конечно. Работите можат да се променат“. Затоа е важно да се развијат мерки што ќе обезбедат континуирано постоење на трансатлантската кохезија, „без оглед на тоа дали САД остануваат посветен сојузник на НАТО или не“, нагласи Јенс Столтенберг.