Skip to content
Незадоволството што лидерот на Движењето Беса, Билал Касами, јавно го изрази за учинокот на неговата партија во рамките на коалицијата ВЛЕН (ВРЕДИ) и Владата, отвори дилема дали станува збор за внатрешна мобилизација или за најава на можен политички пресврт. Најавената седница на Централното собрание, на која ќе се разгледуваат кадровски прашања и „идните чекори“, дополнително ја засили перцепцијата дека Беса влегува во фаза на сериозно преиспитување на својата позиција во власта.
Јавно признание за слаб учинок
Во гостување на ТВ21, Касами не криеше дека Беса „можела да испорача повеќе“. Ваквата формулација е значајна од две причини. Прво, ретко се случува лидер на владејачка партија јавно да признае дека перформансот е под очекувањата. Второ, ваквата самокритика доаѓа во момент кога коалицијата ВЛЕН настапува како дел од новото парламентарно мнозинство и кога очекувањата кај албанскиот електорат беа високи – особено во однос на реформи, кадровска ефикасност и институционално влијание.
Со тоа Касами индиректно ја отвора темата: дали Беса има доволна тежина во Владата и дали ги користи позициите што ги добила? Ако одговорот е негативен, тогаш незадоволството не е само политичка реторика, туку признание за ограничено влијание во рамките на коалицискиот аранжман.
Седницата како пресвртна точка
Најавената седница на Централното собрание е означена како „клучна“. Формулацијата дека ќе се разгледуваат кадровски прашања и идните чекори остава простор за повеќе сценарија:
- Внатрешна реконструкција – смена на функционери, заострување на дисциплината и обид за подобра видливост во Владата.
- Преговарачки притисок кон партнерите во ВЛЕН и Владата – порака дека Беса не е задоволна од распределбата на влијание.
- Подготовка за дистанцирање од извршната власт – ако оценката е дека политичката штета од останување е поголема од користа.
Иако Касами не беше експлицитен дека се размислува за напуштање на коалицијата и Владата, самото отворање на таа можност во јавноста ја менува политичката динамика. Во македонската политика, ваквите пораки ретко се испраќаат без да се калкулираат последиците.
Стратегија или реален раздор?
Прашањето е дали станува збор за тактички потег – создавање притисок за подобра позиција во коалицијата – или за вистински сигнал на фрустрација. Беса во минатото често ја градела својата политичка позиција на дистанцирање од поголемите партнери кога проценувала дека губи идентитет.
Во рамките на ВЛЕН, коалицијата функционира како обединет албански блок. Секое напуштање би значело сериозен удар врз внатрешната кохезија и потенцијално би ја разништило политичката тежина на блокот во Владата. Од друга страна, останувањето во позиција на „помал партнер без резултати“ може да биде подеднакво ризично за Беса, особено пред сопственото членство.
Индиции за излез?
Во овој момент нема директна потврда дека Беса ќе ја напушти Владата. Но, има неколку индикатори што не треба да се игнорираат:
- Јавно признание за незадоволство од учинокот.
- Најава на клучна седница со кадровски импликации.
- Непрецизност околу идните чекори – што остава простор за политичка неизвесност.
Ако по седницата следуваат радикални кадровски одлуки или остри услови кон коалициските партнери, тоа би можело да биде вовед во подлабок политички судир. Доколку, пак, исходот се сведе на внатрешна консолидација без конкретни ултиматуми, тогаш изјавите на Касами ќе се читаат како предупредувачки сигнал, а не како најава за развод.
Како и да е, незадоволството на Билал Касами од учинокот на Беса во рамките на ВЛЕН и Владата не е само интерна партиска тема, туку потенцијален тест за стабилноста на владејачкото мнозинство. Дали станува збор за стратегија за зголемување на политичката тежина или за почеток на дистанцирање од власта ќе зависи од одлуките на Централното собрание.
Во политиката, најчесто излезот не почнува со јасна најава, туку со јавно искажано незадоволство. Касами токму тоа го направи. Сега останува да се види дали тоа е предупредување – или прв чекор кон ново политичко позиционирање.