Украинскиот народ нема да прифати мировен договор што би вклучувал еднострано повлекување на Украина од источниот регион Донбас и негово предавање на Русија, изјави синоќа претседателот Володимир Зеленски во големо интервју за американскиот портал Аксиос.
Интервјуто доаѓа во време кога украинските и руските преговарачи се среќаваат за третата рунда директни преговори во Женева, а клучното спорно прашање е контролата врз Донбас, од кој околу 10 проценти сè уште се во украински раце.
„Виткоф и Кушнер ме уверуваат дека Русија искрено сака крај на војната“
Зеленски рече дека американските посредници, пријателот на Трамп, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, му пренеле дека Русија искрено сака да заврши војната и дека во пресрет на преговорите, тој треба да се координира со својот тим врз основа на таа претпоставка.
И покрај ова, Зеленски јасно го изрази својот песимизам. Тој, исто така, им советуваше на Виткоф и Кушнер да не се обидуваат да наметнат визија за мир што неговиот народ би ја сметал за „приказна за неуспех“.
„Не е фер што Трамп нè повикува нас, а не Русите, на отстапки“
Украинскиот претседател го оцени како „нефер“ што американскиот претседател Трамп јавно ја повика Украина, а не Русија, да направи отстапки заради мирот. Тој потврди дека, иако можеби е полесно за Трамп да изврши притисок врз Украина отколку врз многу поголемата Русија, патот кон траен мир не е да „дозволиме рускиот претседател Владимир Путин да победи“.
Трамп двапати во последните денови изјави дека од Зеленски зависи да прави отстапки. „Се надевам дека ова е само негова тактика, а не одлука“, коментираше Зеленски. Сепак, тој му се заблагодари на Трамп за неговите мировни напори и додаде дека неговите разговори со Кушнер и Виткоф не го вклучувале притисокот што Трамп го користи јавно.
„Се почитуваме еден со друг“, рече тој, додавајќи дека „не е личност“ која лесно се крши под притисок. Зеленски повтори дека најдобриот начин да се постигне напредок по прашањето за териториите е директна средба со Путин и дека му наложил на својот тим да го постави прашањето за претседателски самит во Женева.
Идејата за „демилитаризирана зона“
Американските медијатори предложија украинските сили да се повлечат од деловите на Донбас што моментално ги држат, што би ја направило областа демилитаризирана „слободна економска зона“. Вашингтон не зазел став за тоа кој би имал суверенитет над таа област.
Зеленски е подготвен да разговара за воено повлекување, но ја повика Москва да направи реципрочен потег – повлекување на своите сили на еднакво растојание – и ги отфрли руските тврдења за суверенитет над зоната. Според него, во втората рунда преговори, руските претставници ветија дека ќе се консултираат со Москва и ќе се вратат со детален став за територијалното прашање.
Одлука за референдумот
Зеленски спомена дека Вашингтон и Киев се согласиле дека секој можен договор мора да биде ставен пред украинскиот народ на референдум. Тој верува дека договор што би подразбирал еднострано повлекување на Украина од Донбас, односно жртвување на суверенитетот и граѓаните што живеат таму, би бил отфрлен на гласањето.
„Емоционално, луѓето никогаш не би го простиле тоа. Никогаш. Тие не би ми простиле мене, ниту на Соединетите Американски Држави“, рече Зеленски, додавајќи дека Украинците „не можат да разберат зошто“ од нив би се барало да се откажат од повеќе територија.
„Тоа е дел од нашата земја, тоа се нашите граѓани, нашето знаме, нашата земја“, истакна тој.
„Украинците би поддржале замрзнување на конфликтните линии, но…“
Од друга страна, Зеленски верува дека украинскиот народ би прифатил договор што едноставно би ги замрзнал сегашните борбени линии во Донбас, следејќи го планот за другите два региона каде што Русија држи територија.
„Верувам дека на референдумот, луѓето би поддржале документ во кој би било наведено дека ние остануваме на сегашната контактна линија. Тоа е мое мислење.“ Сепак, Русија инсистира на преземање на целиот Донбас, или преку преговори или со сила. Решавањето на овој спор на начин прифатлив за двете страни е примарен фокус на Виткоф и Кушнер во разговорите оваа недела.
За преговарачот на Путин: „Немаме време за неговите глупости“
Руската делегација во Женева, за разлика од оние во Абу Даби, ја предводи советникот на Путин, Владимир Медински. Поради промената на шефот на делегацијата, Зеленски изрази загриженост дека Русите ќе се обидат да ги претворат преговорите во формалност или да се вратат на почетокот за да купат време на бојното поле.
Тој, исто така, истакна дека Медински, како и Путин, сака да филозофира за „историските корени“ на војната.
„Немаме време за тие глупости. Мораме да донесеме одлука и да ја завршиме војната“, рече Зеленски.