Бугарија ја привршува изградбата на најголемиот нискофреквентен радиотелескоп во светот

Бугарија треба да ја заврши изградбата на својата прва станица за набљудување за најголемиот нискофреквентен радиотелескоп во светот до крајот на 2026 година, објави Институтот за астрономија при Националната астрономска опсерваторија на Бугарската академија на науките (NAO-BAS).

Како што пишува Бугарската новинска агенција, (БТА), оваа станица ќе стане дел од мрежата LOFAR (Low Frequency Array), што го означува влезот на Бугарија во најсовремената европска радиоастрономија.

LOFAR е паневропски проект и најголемиот телескоп од ваков вид во светот. Моментално управува со 52 антенски станици во осум земји, вклучувајќи ги Холандија, Германија, Полска, Франција, Ирска, Латвија, Шведска и Обединетото Кралство. Плановите за проширување вклучуваат дополнителни станици во Италија и Бугарија, со што Југоисточна Европа ќе биде вклучена во мрежата. Телескопот овозможува истражување во повеќе научни области, од сончева физика и вселенско време до формирање на галаксии, студии на пулсари, минливи радио феномени и мапирање на космички магнетни полиња.

Бугарија се приклучи како ко-основач на Конзорциумот за европска истражувачка инфраструктура LOFAR ERIC во декември 2023 година, заедно со Германија, Ирска, Италија, Холандија и Полска. Станицата LOFAR-BG е финансирана преку Националниот патоказ за научна инфраструктура 2020-2027 година и координирана од Министерството за образование и наука (МОН). Станицата се гради во близина на Националната астрономска опсерваторија Рожен, зголемувајќи ја улогата на Бугарија во европската радиоастрономија.

Паралелно со изградбата, Институтот за астрономија ќе организира летна програма за пракса во 2026 година фокусирана на радиоастрономијата и развојот на LOFAR-BG. Иницијативата е насочена кон студенти, докторанти и млади истражувачи заинтересирани за радиоастрономија, физика и инженерство, обезбедувајќи практично искуство со телескопот и неговото работење.

Според Институтот за астрономија при Националната астрономска опсерваторија на Бугарската академија на науките, овој проект не само што ја зајакнува позицијата на Бугарија во научните истражувања, туку ги поврзува и локалните истражувачи и студенти со поширока европска мрежа на астрономи и напредни алатки за набљудување.