Skip to content
Европската народна партија (ЕПП) треба да разговара за статусот на Српската напредна партија (СНС) во март, откако минатата есен започна внатрешна ревизија на членството на Прогресивната партија во организацијата на европските конзервативци.
Во рамките на ЕПП, како што дознава Nova.rs, постои принципиелен договор за решавање на ова прашање до јуни. Иако никој не сака јавно да шпекулира за евентуално исклучување на СНС, очигледно е дека мнозинството во ЕПП, по настаните на српските улици во изминатата година, повеќе не гледа позитивно на Прогресивната партија. „За нас, Александар Вучиќ повеќе не е ветувачки политичар“, коментираше еден член на ЕПП, пишува Nova.rs.
Внатрешна ревизија поради насилство на улиците
Во септември 2025 година, Претседателството на Европската народна партија започна внатрешна постапка за проверка на усогласеноста на политиките на Српската напредна партија со вредностите што ги претставува оваа група европски партии.
СНС е придружна членка на ЕНП од 2016 година. Одлуката дојде како одговор на настаните во Србија во текот на изминатата година, особено по насилството на улиците и директните судири меѓу режимот на Вучиќ и демонстрантите, студентите и граѓаните. Задачата за истражување на компатибилноста на политиките на СНС со вредностите на европските конзервативци им беше доделена на генералната секретарка на ЕНП Долорс Монсерат и потпретседателот Костис Хацидакис. Тие треба да состават извештај врз основа на кој ЕНП ќе донесе одлука.
Одлуката за статусот на СНС се очекува до јуни
Клучната одлука за статусот на СНС треба да ја донесе Политичкото собрание на ЕНП, чија седница се очекува во март. Неколку соговорници на порталот Nova.rs од ЕНП наведуваат дека добиле неофицијални најави за седницата на ова тело во март, но не сакале јавно да зборуваат за тоа, со забелешка дека точниот датум сè уште не е познат и дека секогаш постои можност за одложување.
Сепак, тие веруваат дека седницата ќе се одржи наскоро бидејќи ЕПП има принципиелен договор прашањето за статусот на СНС да се реши до летото, односно до јуни. Некои упатени во организацијата додаваат дека не е сигурно дали сè ќе биде завршено на една седница и дека, во зависност од развојот на настаните, би можело да се одржи уште една.
Вучиќ повеќе не е личност што дава ветувања
Никој не сака да прејудицира какви мерки би можеле да се изречат врз СНС, но неколку соговорници веруваат дека ќе бидат изречени некои санкции бидејќи, како што наведуваат, ЕПП мора јасно да покаже дека не го одобрува однесувањето на српскиот режим. „Многу е кажано и направено и јасно е дека мора да смислиме некои мерки, но тешко е да се каже дали ќе биде најтешката, имено исклучување од ЕПП“, неофицијално објасни европратеник од партија членка на ЕПП.
Тој, сепак, нагласува дека нема сомнение дека расположението во организацијата кон СНС и нејзиниот неформален лидер Александар Вучиќ драстично се променило. „За мнозинството во ЕПП, Александар Вучиќ повеќе не е перспективна личност. Сепак, мерките што ќе ги донесеме зависат и од тоа кого го гледаме во Србија како негова потенцијална замена. Тоа е многу важно“, вели изворот, не сакајќи да прецизира кој би можел да биде тој заменик во Србија.
Германски христијански демократи: Вучиќ е дволичен
Коментирајќи ги многу острите изјави дадени од претставниците на Германската христијанска демократска унија (ЦДУ) за претседателот на Србија, извор од Nove.rs објаснува дека мислењето на мнозинството членови на ЕПП се движи во таа насока. На неодамнешниот конгрес на ЦДУ во Штутгарт, Михаел Галер, претставник на таа партија и влијателен член на ЕПП во Европскиот парламент, го оцени Вучиќ како дволичен. Тој изјави дека од една страна, српскиот претседател формира тело за забрзување на преговорите со Европската унија, а од друга страна, врши притисок врз мирните демонстранти, судството и слободните медиуми.
Германскиот европратеник го спореди Вучиќ со римскиот бог Јанус, кој според митологијата има две сосема различни лица. „Ни покажуваат убаво лице и велат дека Србија е на патот кон ЕУ, дека се спроведуваат реформи и дека се исполнуваат предуслови, додека дома се користи репресија. Медиумите што ги фаворизираат поттикнуваат антиевропски чувства“, рече Галер, додавајќи дека Белград мора да донесе одлука.
ЕПП не може повеќе да ја одложува одлуката
Галер истакна дека не може истовремено да се тврди дека сака да се приклучи на Европската Унија и да се оди кај Мадуро или да се положи венец на гробот на Сталин. Тој беше експлицитен во својот став дека ЕПП не може повеќе да ја одложува одлуката.
„Пред неколку години имавме друга партија од Србија во Европската народна партија, тоа беше партијата на г-дин Коштуница, која ја исклучивме, и тоа беше поради мали прекршувања“, се присети претставникот на ЦДУ.
Соговорникот на Nova.rs истакнува дека мислењето на мнозинството во ЕПП се движи во насока на овие изјави на претставникот на ЦДУ и потсетува на изјавата на претседателот на ЕПП, Манфред Вебер, од септември минатата година, кога рече дека организацијата не е слепа за сцените од Србија, алудирајќи на сцени на полициско насилство на улиците на градовите низ земјата.