Платите и трошоците за живот повторно стануваат централна економска тема. Сојуз на синдикати на Македонија )ССМ) најавува интензивирање на протестите доколку не се постигне договор за ново усогласување на минималната плата и зголемување на платите во јавниот сектор.
Вчера на состанокот на Економско-социјалниот совет се случи тоа што го најавуваше ССМ. Владата и работодавачите сами, бидејќи синдикалистите ја напуптија седницата, си донесоа усогласување на минималната плата за околу 1.600.
„Жалосно е тоа што Владата, работодавачите и другите синдикати се на истиот став, а тоа е минималната плата само законски да се усогласи и да не се зголеми. За жал, борбата продолжува повторно на улуца на средина на март“, изјави претседателот на ССМ Слободан Трендафилов.
Бројки што ја хранат дебатата
- Минималната плата во моментов изнесува околу 22.500 денари.
- Синдикалната „минимална синдикална кошница“ редовно надминува 50.000 денари за четиричлено семејство.
- Просечната плата се движи над 39.000 денари, но со силни секторски разлики.
Од ССМ велат дека инфлацијата во изминатите години ја изела реалната вредност на платите и дека зголемувањата не го следат растот на животните трошоци. „Работниците не смеат да бидат колатерална штета на фискалната дисциплина“, изјавуваат од синдикатот, најавувајќи можност за пошироки протести доколку нема слух од Владата.
Од Владата возвраќаат дека секое зголемување мора да биде усогласено со буџетските можности и со продуктивноста на економијата. Според Министерството за финансии, масовно и нагло покачување на платите може да создаде нов инфлаторен притисок и да го продлабочи буџетскиот дефицит.
Политичка чувствителност
Прашањето за платите секогаш има политичка тежина, особено во период на зголемена политичка динамика. Опозицијата ја користи темата за критика на економската политика, додека власта настојува да прикаже постепен раст на просечните примања како доказ за стабилизација.
Структурен проблем
Економистите укажуваат дека проблемот не е само во номиналното зголемување, туку во структурата на економијата – ниска продуктивност, ограничена индустриска база и зависност од увоз. Без раст на додадената вредност, велат аналитичарите, платите ќе останат под притисок, а синдикалните барања ќе стануваат сѐ погласни.
Во ваков амбиент, следните месеци ќе бидат тест за тоа дали ќе се најде компромис меѓу социјалните барања и фискалната реалност – или земјата ќе влезе во нов циклус на социјални тензии.