Skip to content
Мала црна плоча на фасадата на куќата број 99 на булеварот Андраши во Будимпешта ги одбележува настаните од ноември 1956 година.
Тогаш советските трупи влегоа во Унгарија и брутално ја задушија антикомунистичката револуција. Сепак, некои советски војници одбија да учествуваат во крвопролевањето на унгарските борци за слобода – за што и самите беа погубени.
На жителите на спротивната палата веројатно не им се допаѓа плочата. Зградата тогаш била дом на советската амбасада, каде што се случиле егзекуциите. Денес, тоа е амбасадата на Руската Федерација во Унгарија.
Некои руски функционери сè уште ја нарекуваат унгарската револуција од 1956 година „фашистичко востание“. Русија, која во многу погледи се смета себеси за наследник на Советскиот Сојуз, никогаш не се извинила за настаните од 1956 година, пишува Дојче Веле.
Речиси седумдесет години подоцна, се чини дека зградата повторно игра тажна улога. Руската амбасада во Будимпешта наводно станала еден вид московски команден центар во унгарската изборна кампања.
Во соработка со премиерот Виктор Орбан, неговата влада и партијата Фидес, наводно оттаму се организираат валкани кампањи против кандидатот на опозицијата Петер Маѓар. На ова укажуваат информации од неколку истражувачки новинари, како и информации протечени од седница на унгарскиот парламент.
„Политички технолози“ во Будимпешта?
Со месеци е јасно дека парламентарните избори на 12 април ќе бидат еден вид референдум за тоа дали Унгарија ќе се сврти кон Исток или кон Запад.
Сепак, најновите настани дополнително ја влошија ситуацијата: изјавите на рускиот претседател Владимир Путин за Унгарија, како и прикриеното руско мешање, покажуваат дека изборите во Унгарија добија пошироко европско и геополитичко значење. Станува збор за тоа дали Унгарија припаѓа на Европската Унија и Западот или на Русија.
Минатата недела, унгарскиот истражувачки новинар Саболч Пањи од порталот Vsquare, повикувајќи се на извори од европските разузнавачки служби, објави дека трочлениот тим на таканаречениот „политички технолог“ отпатувал во Унгарија за да му помогне на Орбан повторно да победи на изборите на 12 април. Во Русија, политичките советници кои со децении ги организираат изборните победи на Путин се нарекуваат „политички технолози“.
Тролска армија и манипулација со алгоритми
Пањи е познат по сигурни истражувачки текстови. Тој за ДВ изјави дека добил информации за руското влијание врз изборите од три независни извори во европските разузнавачки служби. Рускиот тим наводно работи под надзор на Сергеј Кириенко, заменик-шеф на руската претседателска администрација. Нивната задача е да организираат кампања на социјалните медиуми против Петер Маѓар и неговата партија Тиса.
„Наративите на социјалните медиуми на владата на Орбан досега беа слаби и неефикасни“, вели Пањи. „Русите сакаат да му помогнат на Орбан со нивната тролска армија, манипулација со алгоритми и содржина што шири страв за да ја подигнат кампањата на ново ниво“.
Предупредувања од западните разузнавачки служби
Кратко по објавата на Пањи, унгарските медиуми објавија дека на затворена седница на Комитетот за национална безбедност на Парламентот се дискутирало за предупредувањата од западните разузнавачки агенции дека руските „политички технолози“ се во Будимпешта. Сепак, владини претставници изјавија дека нивното присуство не е потврдено.
Оваа недела, „Фајненшл тајмс“ објави дека Кремљ ја ангажирал московската ИТ и пропагандна компанија „Агенција за социјален дизајн“ (ASD) за да му помогне на Орбан во кампањата. Агенцијата е позната во Русија по организирање кампањи за дезинформации и е под санкции од ЕУ, САД и други земји.
Рускиот амбасадор го напаѓа Маѓар
По објавувањето на информациите, руската амбасада во Будимпешта дополнително ги разгоре шпекулациите велејќи дека новинарот Пањи е „добро познат“ и дека „отворено шири дезинформации“.
Амбасадата тврди дека таму не престојува делегација предводена од Кириенко. Во исто време, прес-службата на амбасадата и рускиот амбасадор во Будимпешта, Евгениј Станиславов, лично го нападнаа лидерот на опозицијата, обвинувајќи го за ширење лажни информации.
Петер Маѓар го критикуваше руското мешање во изборите и му пиша на амбасадорот: „Ние, Унгарците, сме наследници на борците за слобода од 1956 година. Никој не може да нè заплаши или уценува.“ Мнозинството Унгарци ќе гласаат на 12 април за местото на Унгарија во Европската Унија, рече Маѓар. Тој, исто така, го повика Орбан да го свика Советот за национална безбедност и да им објасни на граѓаните „што навистина се случува“.
Доверливи партнери на Путин
Орбан и неговата влада, како и Кремљ, жестоко негираа дека Русија влијае на унгарската изборна кампања. Сепак, владата на Орбан одржува поблиски политички односи со Русија отколку со речиси која било друга земја.
Откако Орбан дојде на власт во 2010 година, тој и Путин се среќаваат речиси секоја година. Унгарскиот премиер, и покрај санкциите на ЕУ и САД против Москва, продолжува да инсистира на руските резерви на нафта и гас, како и на соработката во областа на нуклеарната енергија.
Кон крајот на минатата година, Путин го пофали Орбан како „лидер кој ги претставува националните интереси“ и рече дека со политичари како него, Европа ќе се „прероди“. На почетокот на март, унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто, беше во Москва, каде што се сретна со Путин.
Како знак на пријателство, рускиот претседател ѝ предаде на Унгарија двајца украински воени заробеници од унгарско потекло, кои претходно се прогласија за проруски во руски пропагандни видеа – прикажани и во унгарските државни медиуми.
Минатата недела, Путин се закани дека Русија може да го прекине снабдувањето со енергија за Европа, но нагласи дека ќе продолжи да снабдува „сигурни партнери“, вклучувајќи ги Унгарија и Словачка.
Истражувачкиот новинар Саболч Пањи верува дека оваа закана е уште една форма на помош на Путин во кампањата за Орбан. „Тој им сигнализира на Унгарците дека бензинските пумпи ќе се исушат и дека економијата ќе запре ако не гласаат за неговиот сојузник“, вели Пањи.