Skip to content
Европските медиуми ја читаат победата на Румен Радев на изборите во Бугарија како многу повеќе од внатрешна политичка промена: таа се претставува како можен нов тест за Европската унија, која по поразот на Виктор Орбан во Унгарија сега гледа кон Софија со прашањето дали во Бугарија се отвора нов простор за политичар со поблага линија кон Москва и покритичен однос кон Брисел.
Според најновите извештаи на Reuters и Associated Press, „Прогресивна Бугарија“ на поранешниот претседател освои убедлива победа, со резултат што може да ѝ овозможи на новата формација да формира влада по години политичка нестабилност и осум изборни циклуси во пет години. За дел од западните медиуми тоа е крај на бугарската изборна блокада, но и почеток на нова неизвесност околу правецот на земјата во ЕУ и НАТО.
Главната причина за таквото читање е политичкиот профил на Радев. Тој ја изгради кампањата врз антикорупциска реторика, ветување за демонтажа на олигархискиот модел и порака дека Бугарија мора да излезе од кругот на краткотрајни влади. Но европските анализи истовремено ја нагласуваат неговата претходна критика кон воената помош за Украина, повиците за обновување на односите со Русија и резервите кон дел од политиките на Брисел.
Le Monde ја поставува бугарската кампања меѓу две големи теми: корупцијата и врските со Русија. Во тој агол, Радев не се гледа само како победник над старите партии, туку и како политичар што може да ја внесе Бугарија во посложена европска позиција, особено ако почне да ја користи својата победа за блокирање или омекнување на заедничките политики кон Москва.
Washington Post оди уште подиректно и ја опишува победата како можност Москва да добие ново упориште во Европа, особено по политичката промена во Унгарија. Во таа рамка, Радев се споредува со Орбан не затоа што досега владеел на ист начин, туку затоа што може да стане нова точка на отпор кон дел од европските одлуки за Украина, енергијата и санкциите кон Русија.
Бугарските извори, пак, го ставаат акцентот на домашниот расплет. БТА и Нова пренесоа дека Радев по изборниот ден порача оти ќе направи сè за Бугарија да не оди повторно на избори, бидејќи тоа би било погубно за земјата. Тој најави подготвеност за различни варијанти за редовна и стабилна влада, а како можен простор за разговор ја посочи реформата на Високиот судски совет.
Токму тука е разликата меѓу домашната и надворешната перспектива. Во Бугарија, победата на Радев за многу гласачи е казна за старите политички елити, корупцијата и заморот од повторени избори. Во европските медиуми, истата победа се чита и како прашање за геополитичката рамнотежа: дали Софија ќе остане предвидлив партнер на Брисел или ќе почне да игра поинаква, поавтономна и потенцијално попроруска улога.
Радев засега се обидува да ја држи пораката во две насоки. Од една страна зборува за „модерна европска Бугарија“ и стабилна власт, а од друга страна испраќа сигнали дека сака прагматични односи со Русија и помалку автоматско следење на европската линија. Тоа е просторот во кој медиумите го градат прашањето дали Бугарија добива нов Орбан или само политичар што ја користи уморената јавност за да ја редефинира власта дома.
За Европската унија, победата на Радев доаѓа во чувствителен момент. Брисел се обидува да ја задржи единствената линија кон Украина, санкциите, енергетската безбедност и проширувањето, а секој нов лидер што настапува со поинаква политика кон Москва може да ја усложни европската координација. Бугарија затоа одеднаш стана повеќе од национална изборна приказна: стана ново прашање за тоа каде завршува незадоволството од корупцијата, а каде почнува геополитичкото поместување.