Каде Европејците најдолго чекаат нови лекови?

Нови лекови во Европа не стигнуваат до пациентите со иста брзина, покажува анализата на Euronews објавена на 20 мај 2026 година врз основа на извештај на Европската федерација на фармацевтски индустрии и асоцијации, според кој чекањето за пристап до терапија се движи од неколку месеци до повеќе од три години, зависно од земјата.

Разликите меѓу европските здравствени системи се големи и директно ја погодуваат најчувствителната точка: дали пациентот ќе добие навремена терапија или ќе остане заглавен во административен и финансиски лавиринт. Во 2025 година само 28 проценти од новите лекови биле целосно покриени преку јавен надомест, што е пад во однос на 42 проценти во 2019 година.

Според EFPIA, средното време од добивање европско одобрение до достапност на лекот во националните системи изнесува 532 дена. Германија е на врвот по брзина, каде пациентите во просек чекаат 56 дена, додека Романија е на спротивниот крај со 1.201 ден чекање. Подолги периоди се бележат и во Португалија, Литванија и Хрватска.

Сликата покажува јасна поделба меѓу северна и западна Европа, каде новите терапии најчесто стануваат достапни за 100 до 500 дена, и јужна и источна Европа, каде пациентите чекаат од 500 до 900 дена. Тоа значи дека европската здравствена еднаквост постои како принцип, но не секогаш како реалност за пациентите.

Извештајот следел 168 иновативни лекови одобрени од Европската агенција за лекови меѓу 2021 и 2024 година. Германија имала достапни 156 од нив, Австрија 143, Италија 133, а Шпанија 116. На дното се Малта со 22, Летонија со 25, Романија со 28 и Унгарија со 35 достапни лекови.

Проблемот не е само европски. EFPIA предупредува дека Европа заостанува и во регулаторната брзина во споредба со САД и Кина. Во периодот 2021-2025, Европската агенција за лекови одобрила 231 нова активна супстанција, американската FDA 253, а Кина 296