Skip to content
Во време на зголемени сајбер закани, големи технолошки неуспеси и страв од хибридна војна, Народната банка на Данска им испрати на граѓаните јасна и необична порака – готовината мора да се врати во оптек, пренесува препораки од оваа земја, хрватскиот портал Клик.хр.
Данските власти објавија серија препораки за граѓаните и компаниите да се подготват за можни големи кризи што би можеле да ги парализираат дигиталните плаќања и клучната инфраструктура. Како што објавија данските медиуми, предупредувањето доаѓа по неколку сериозни инциденти што покажаа колку се зависни модерните општества од технологијата и колку брзо може да се појави хаос кога системите ќе престанат да работат.
„Мора да бидеме подготвени за неуспеси од сите видови“
Директорот на Народната банка на Данска, Улрик Нодгард, предупреди дека граѓаните повеќе не можат да сметаат исклучиво на дигитални плаќања и онлајн системи.
„Живееме во време кога населението мора да се подготви за можни неуспеси од сите видови“, рече Нодгард.
Според него, проблемите можат да се појават поради големи технолошки неуспеси, но и поради хакерски напади насочени кон клучната државна инфраструктура. Затоа Народната банка сега им советува на граѓаните да имаат неколку различни методи на плаќање дома – вклучително и готовина.
Препорака: најмалку 35 евра во готово по лице
Данската централна банка препорачува секое домаќинство да има најмалку 250 дански круни по лице, што е околу 35 евра. Сепак, на граѓаните им се советува сами да проценат дали им е потребна поголема сума, во зависност од нивните лични потреби и околности.
Важноста на помалите банкноти и монети е особено нагласена за да можат трговците полесно да го вратат остатокот од парите во кризни ситуации.
Покрај готовина, се препорачува да имате и најмалку две различни платежни картички и да го знаете ПИН-от. Нодгард предупредува дека повеќето офлајн плаќања работат само со внесен ПИН, поради што граѓаните би можеле да останат без можност да купуваат основни потреби без овие информации.
Хаосот во Шпанија беше сериозно предупредување
Данска е особено потсетена на големиот прекин на електричната енергија во Шпанија и Португалија што траеше речиси 20 часа оваа година и ги парализираше продавниците, банките и платните системи.
За време на овој прекин, готовината се покажа како клучна за секојдневното функционирање на граѓаните.
„Продавниците треба да бидат добро подготвени и да знаат како да се справат со офлајн плаќањата“, предупреди Нодгард, додавајќи дека денес помалку од половина од Данците дури и чуваат готовина дома.
„Искуствата од Иберискиот Полуостров покажуваат дека готовината и другите опции за плаќање можат да играат клучна улога. Со физички картички, готовина и мобилни плаќања, граѓаните се најдобро подготвени“, заклучи тој.
„Русија води хибридна војна против Данска“
Препораките доаѓаат во многу чувствителен безбедносен момент за Данска. Директорот на данската разузнавачка служба, Томас Аренкиел, неодамна јавно предупреди дека земјата е под сериозен притисок од хибридни закани.
„Русија води хибридна војна против Данска“, рече Аренкиел.
Ваквите напади, тврди, се насочени кон широк спектар на системи – од банки до водоводна инфраструктура. Проруските хакери веќе се обидоа да ја преземат контролата врз водоснабдувањето на данскиот остров Зеланд, додека банките доживуваат сè поголем број обиди за сајбер напади.
Во таква средина, препораката граѓаните да чуваат готовина дома повеќе не изгледа застарена, туку повеќе како неопходна безбедносна мерка.
Продавниците добиваат итни препораки
Народната банка не само што ги предупреди граѓаните, туку и претприемачите. Причината за дополнителна тревога беше неодамнешниот тричасовен прекин на платниот систем на компанијата Нетс, за време на кој голем дел од данскиот бизнис сектор беше практично блокиран.
Многу продавници тогаш не можеа да прифаќаат ниту картички ниту готовина, што покажа колку е ранлив системот.
Затоа банката сега препорачува продавниците да развијат планови за непредвидени ситуации. Особено се нагласува потребата од подготовка на офлајн плаќања, вклучувајќи картички и мобилни решенија како што е MobilePay.
На компаниите им се советува и да ги едуцираат вработените за тоа како да се справат со прекини на интернет или падови на системот, како и однапред да развијат планови за ситуации каде што стандардните плаќања нема да бидат можни.
Според TV2.dk, анализата на Народната банка покажа дека многу продавници не можат да прифатат Apple Pay или Google Pay за време на прекини на системот, што дополнително го зголемува ризикот во кризни ситуации.
„Продавниците треба да бидат добро подготвени и да знаат како да обработуваат офлајн плаќања. Препорачуваме поширока имплементација на решенија кои поддржуваат и мобилни паричници“, рече Нодгард.
Готовината не е минато
Додека беспилотните летала летаат над Данска, а банките и инфраструктурата стануваат сè повеќе мета на сајбер напади, данската централна банка испраќа јасна порака до граѓаните: готовината повеќе не е реликт од минатото, туку важна безбедносна мрежа во дигиталното доба.
Во свет каде што еден хакерски напад или кога технички дефект може да парализира цела земја, неколку банкноти во вашиот паричник повторно стануваат прашање на безбедност, а не навика.
