Skip to content
ЕУ подготвува санкции за Бугарија или, попрецизно, процедура за прекумерен дефицит што може да донесе мониторинг, ограничувачки мерки и потенцијални казни, откако Софија го надмина европскиот праг од 3 проценти буџетски дефицит и се најде под притисок од Брисел само неколку месеци по влезот во еврозоната.
Темата ја отвори бугарскиот премиер Румен Радев, кој најави дека Европската комисија на 3 јуни ќе излезе со извештај за започнување процедура за прекумерен дефицит против Бугарија. Според него, тоа значи дека земјата ќе биде ставена под редовен мониторинг и ќе мора да преземе мерки за враќање на буџетот во дозволените рамки.
Бугарските медиуми пишуваат дека дефицитот за 2025 година достигнал околу 3,5 проценти од БДП, што е над маастришкиот лимит од 3 проценти. Проблемот е уште поголем затоа што Европската комисија во својата пролетна прогноза очекува бугарскиот дефицит да се зголеми на 4,1 процент во 2026 година и 4,3 проценти во 2027 година, ако не се преземат корективни мерки.
Постапката за прекумерен дефицит не значи автоматска казна уште првиот ден. Таа прво значи дека Брисел ќе бара од Софија јасен план за намалување на дефицитот, контрола на расходите и враќање кон европските фискални правила. Ако земјата не постапи според препораките, ЕУ може да оди кон посериозни мерки.
Тие мерки може да вклучуваат замрзнување на дел од европското финансирање и финансиски казни. Според правилата што ги пренесуваат бугарските и европските извори, санкциите може да достигнат до 0,05 проценти од БДП на секои шест месеци, доколку земјата не преземе ефективни чекори за корекција.
Во бугарската јавност темата веќе доби политичка тежина. Радев го обвини претходното управување дека користело еднократни и авансни приходи за да ја подобри буџетската слика и да го прикаже дефицитот како поповолен во периодот пред влезот во еврозоната. Дел од бугарските економски медиуми, пак, предупредуваат дека процедурата може да донесе репутациска штета, поскап долг и поголем притисок врз државните финансии.
За Бугарија, ова е особено чувствително затоа што доаѓа веднаш по приклучувањето кон еврозоната. Земја што штотуку влегла во клубот на еврото сега треба да докаже дека може да ги почитува истите правила поради кои претходно беше оценувана како подготвена за членство.
Суштината затоа не е само дали Брисел ќе ја „казни“ Софија. Поважното прашање е дали Бугарија ќе успее брзо да го врати дефицитот под контрола, без да го удри животниот стандард, јавните услуги и економијата. Ако тоа не се случи, европската процедура може да стане првиот голем финансиски тест за новата бугарска реалност во еврозоната.
