Skip to content
Техеран не попушта пред новите закани од Вашингтон, откако иранскиот претседател Масуд Пезешкијан денес ги оцени најавите на американскиот претседател Доналд Трамп за можни напади врз иранската инфраструктура како „знак на очај“, во момент кога тензиите меѓу САД и Иран повторно се движат кон опасна воена и дипломатска пресметка.
Пезешкијан реагираше на изјавите на Трамп дека САД би можеле „многу силно“ да го нападнат Иран доколку не се постигне договор. Според иранскиот претседател, заканите за напади врз инфраструктурни објекти, меѓу кои транспортни и електроенергетски мрежи, не покажуваат сила, туку слабост пред волјата на една нација.
„Иран, потпирајќи се на знаењето и способностите на своите експерти, националното единство и солидарност, силно ќе се спротивстави на секој притисок или закана“, порача Пезешкијан, според пренесените изјави од иранските медиуми.
Новата размена на закани доаѓа по тврдењата на Трамп дека ирански дрон соборил американски хеликоптер „Апачи“ во близина на Оман и Ормутскиот теснец. Американскиот претседател рече дека САД веќе извршиле напади и дека нападите може да продолжат. Иран, според пренесените информации, возвратил со напади врз американски цели во регионот, меѓу кои бази и воени позиции поврзани со САД во Бахреин, Кувајт и Јордан.
Во центарот на спорот повторно е иранската нуклеарна програма. Трамп инсистира дека Иран мора да прифати договор што ќе го спречи Техеран да развие нуклеарно оружје, додека иранската страна тврди дека нема да се откаже од она што го нарекува свое право на научен, воен и нуклеарен развој. Тоа ја прави секоја рунда преговори чувствителна: Вашингтон бара ограничувања и гаранции, а Техеран бара признавање на своите права и намалување на притисокот.
Меѓународната агенција за атомска енергија дополнително го засили притисокот врз Иран со барања Техеран да даде информации за залихите на збогатен ураниум и да овозможи проверка од инспектори. Според светските агенции, западните земји бараат поголема транспарентност, додека Иран ги оценува таквите чекори како политички притисок во корист на американската стратегија.
За Техеран, изјавата на Пезешкијан има двојна функција. Таа е порака кон домашната јавност дека државата нема да капитулира под воена закана, но и сигнал кон Вашингтон дека натамошниот притисок може да ја затвори дипломатската врата. За САД, пак, заканите се дел од обидот со воена и политичка принуда да се издејствува договор, особено околу нуклеарната програма и безбедноста на клучните енергетски рути.
Регионалниот ризик е поголем затоа што секоја нова ескалација околу Иран веднаш се прелева врз Персискиот Залив, американските бази, сојузниците на Вашингтон и глобалните енергетски пазари. Ормутскиот теснец останува една од најчувствителните точки во светската трговија со нафта и гас, а секој воен инцидент таму брзо станува светски економски проблем.
Затоа реакцијата на Пезешкијан не е само дипломатска реплика на Трамп. Таа ја покажува длабочината на судирот меѓу две стратегии: американска политика на притисок и закани за сила, и иранска политика на отпор, национално единство и одбивање да се прифати договор под услови што Техеран ги смета за диктат.
