Skip to content
Римска бања кај Прилеп, откриена на локалитетот „Долиште“ кај селото Прилепец, повторно ја отвори големата археолошка мистерија за античкиот град што постоел меѓу прилепските села Прилепец и Волково. Екипите на Завод и музеј Прилеп трета година по ред го истражуваат локалитетот, а откритието на поголем римски бањски комплекс го засилува прашањето дали токму тука се крие изгубениот антички град Пелагонија.
Според археолозите, станува збор за поголем комплекс од римскиот период, но сè уште останува отворена дилемата дали бањата била приватна или јавна. Објектот се датира од крајот на првиот век пред новата ера и почетокот на новата ера, а според материјалот што е пронајден на локалитетот, се претпоставува дека опстојувал околу 150 до 200 години.
Раководителот на археолошките истражувања Душко Темелкоски објаснува дека бањата се состоела од неколку простории. Во досегашните три археолошки кампањи биле откриени неколку делумно зачувани простории и една целосно откриена просторија, пронајдена оваа година.
Токму таа просторија е еден од најинтересните делови на откритието. Според Темелкоски, таму луѓето што ја користеле бањата се потеле, бидејќи температурата била највисока, слично како во денешните сауни. Во претходните истражувања била откриена и поголема просторија поврзана со оваа, каде што, според археолозите, луѓето имале простор за релаксација во базени.
Откритието е значајно не само поради самиот бањски комплекс, туку и поради поширокиот археолошки контекст на просторот. Меѓу Прилепец и Волково постоел антички град, но неговото име сè уште не е потврдено. Според Темелкоски, можно е токму овој простор да се поврзе со градот Пелагонија, изгубената четврта македонска античка престолнина.
Досегашните претпоставки за Пелагонија главно се врзуваат за просторот кај селата Бонче и Подмол, каде што се наоѓа Кралската гробница. Но новите истражувања кај „Долиште“ повторно го отвораат прашањето дали античката приказна за Пелагонија е поширока од досегашните претпоставки.
На овој простор, според информациите од истражувањата, било пронајдено и депо со над 200 сребрени тетрадрахми од македонските и пајонските кралеви, кое денес е изложено во Археолошкиот музеј во Скопје. Завод и музеј Прилеп претходно работел и на станбен објект на овој простор, а заедно со Филозофскиот факултет биле истражувани и повеќе пунктови со погребувања.
Клучниот доказ, сепак, сè уште недостасува. Археолозите досега не пронашле мермерна плоча со натпис што би го открила името на градот. Без таков натпис, останува само претпоставката дека можеби станува збор за Пелагонија.
Истражувањата ќе продолжат и идната година, а надежите на археолозите се дека новите ископувања ќе донесат артефакти што ќе помогнат конечно да се одговори на прашањето кој антички град се крие кај „Долиште“.
