ПортАлб: Скопска онкологија во хаос, пациенти со рак чекаат со часови, нема решение

Онкологија
Универзитетска клиника за радиотерапија и онкологија во Скопје. Фото: Фисник Џелили/Порталб.мк

Пациентите со рак на Клиниката за радиологија и онкологија во Скопјe се соочуваат со долги чекања, кои траат многу часови, за да добијат терапија. Зголемениот број на пациенти, концентрацијата на услугите само во Скопјe и недостатокот на децентрализација создадоа постојано преоптоварување, дополнително влошувајќи ја состојбата на луѓето кои се борат со сериозни болести. Засега нема конкретно решение, пишува Portalb.mk.

Чекање до „12 часа“ за терапија

Хаос, долги редици и заморни часови чекање. Ова е секојдневната реалност на Клиниката за радиологија и онкологија во Скопјe.

Од раните утрински часови, ходниците се полни со пациенти кои чекаат да ја добијат својата терапија, додека многу од нив се принудени да го поминат речиси целиот ден чекајќи.

Пациентите од целата земја патуваат до главниот град со надеж дека ќе бидат услужени побрзо, но честопати завршуваат чекајќи со часови.

Пациентка што ја сретнавме како чека пред Клиниката за онкологија за Portalb.mk изјави дека има случаи каде што чека и до 12 часа за да прими терапија.

Таа рече дека отишла во 6 часот за да биде прва што ќе ја постави својата книшка на шалтерот, за да може да биде прва во редот и да добие број на чекање.

„Ние сме пациенти, не знам како лекарите и јавноста ќе ја разберат оваа ситуација, но ситуацијата е исклучително тешка за нас. Што се однесува до лекарите, секој има свој метод на лекување. Ги разбираме лекарите, бидејќи нивното големо работно оптоварување си зема данок, но главниот проблем не се лекарите, туку системот и недостатокот на соодветна организација“, рече таа.

Таа објасни дека доаѓа од место далеку од главниот град и дека често имаат проблеми со транспортот.

„Радиотерапијата се нуди само во Скопје. Би било добро да се отворат уште два центри: еден во Источна Македонија, а другиот во Западна Македонија, за да се среди хаосот“, рече таа.

Бројот на пациенти се зголемува

Оптоварувањето на Клиниката за онкологија се зголемува од година во година. Според податоците, ракот на дојка останува најраспространетата форма на болеста.

Овој континуиран раст директно се одразува на бројот на пациенти кои бараат третман и терапија во клиниката.

ЕЗРА: Здравствениот систем се урива

Лиридона Беќири, извршна директорка на здружението „ЕЗРА“, кое ги поддржува пациентите со рак, проценува дека граѓаните не се соочуваат само со доцнења, туку се соочуваат со лошо организиран хаос, каде што недостасуваат закажани прегледи, информациите се нејасни, а времето на пациентот се третира како нешто безвредно.

Лиридона Беќири, извршна директорка на здружението „ЕЗРА“,

„Хаосот со времето на чекање во радиологијата не е само организациски проблем, туку е директно промашување на приоритетите во здравството. Неприфатливо е дијагностичките служби да бидат заложници на недостаток на планирање, недостаток на персонал и систем кој реагира доцна, наместо да превенира рано“, рече Беќири.

Таа нагласува дека Владата и Министерството за здравство имаат обврска да гарантираат брз и достоинствен пристап до дијагностика, врз основа на фактот дека радиологијата е првата порта кон опстанок.

„И кога оваа порта е затворена од долги чекања, системот не е само бавен, туку се урива. Нашиот здравствен систем покажува јасни знаци на колапс во своите највитални алки, а радиологијата е една од најсилните рефлексии на оваа состојба“, рече таа.

Ревизијата побара распределба на услугите

Државниот завод за ревизија, исто така, ја забележа потребата Министерството за здравство да ангажира поголем капацитет во јавните здравствени установи кои имаат услови за лекување на онколошки пациенти.

Според ревизорите, децентрализацијата на услугите би можела да ги намали очекувањата, особено за пациентите надвор од Скопско, и да го намали притисокот врз Клиниката за онкологија.

Над пет илјади нови пациенти само минатата година

Директорот на Универзитетската клиника за радиологија и онкологија, Игор Стојковски, за Portalb.mk изјави дека само во текот на 2025 година, регистрирани се околу 5.500 нови онколошки пациенти кои примаат терапија.

„Во рамките на Клиниката, годишно се вршат приближно 38.000 до 39.000 апликации на системска онколошка терапија, на дневна основа, вклучувајќи хемотерапија, целна терапија, имунотерапија и супортивна терапија, како и други супортивни лекови како што се бифосфонати. Клиниката, исто така, извршува значителен број процедури за радиотерапија“, рече Стојковски.

Тој, меѓу другото, нагласи дека секој работен ден се изведуваат околу 10 до 15 КТ симулации за планирање на радиотерапијата, односно околу 3.000 годишно, додека во областа на радиотерапијата, дневно се изведуваат околу 180 фракции на радиотерапија во три линеарни акцелератори, што претставува околу 45.000 фракции годишно.

„Преку системот „afterloader“ за брахитерапија со висока доза (HDR), во просек се изведуваат околу 3 процедури на работен ден, или околу 750 годишно“, рече Стојковски.

Министерството вети децентрализација

Министерот за здравство, Азир Алиу, за Portalb.mk изјави дека Министерството работи на децентрализација на дистрибуцијата на терапијата, така што третманот не се обезбедува само во Скопско.

Министерот за здравство, Азир Алиу

Според него, покрај Клиниката за онкологија во главниот град, планирано е терапијата да се нуди во Тетово, Битолско и во Клиничката болница „8 Септември“.

„Сега во Тетово сме во завршна фаза и ни треба само уште еден апарат за да ги финализираме сите потребни алатки за спроведување на терапијата. Додека планираме да го направиме истото и во Битол, каде што во моментов условите се поповолни, но таму имаме недостаток на медицински персонал“, рече Алиу.

Скринингот сè уште не ги покажува очекуваните резултати

Во меѓувреме, Државниот завод за ревизија утврди дека Програмата за рано откривање на малигни заболувања не ги дава очекуваните резултати, иако 22,9 милиони денари беа потрошени за скрининг активности во 2023 година.

Експертите продолжуваат да ја нагласуваат важноста на редовните прегледи, особено за рак на дојка, чиј број на случаи постојано се зголемува во земјата.

Најчитано