Врие незадоволството меѓу земјоделците: Што му остава министерот во заминување на својот наследник?

Протести, барања за итна исплата на субвенции, незадоволство од откупните цени и сè погласни најави за блокади – реконструкцијата на Владата го отвора прашањето дали земјоделството добива нов почеток или само нов министер.

Во момент кога Владата ја финализира реконструкцијата на својот состав, едно од „заглавените“ ресори што ќе добие нов раководител е Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство.

Новиот министер нема да го преземе ресорот во мирна атмосфера.

Напротив.

Ќе го преземе во време кога незадоволството кај земјоделците е сè погласно, а протестите повторно стануваат средство преку кое производителите се обидуваат да стигнат до институциите.

Последниот протест во Битола, организиран од сточари и земјоделци, е само најнов сигнал дека трпението во секторот е при крај. Демонстрантите побараа итна исплата на заостанатите субвенции, гарантирани откупни цени и предупредија дека, доколку нивните барања не бидат исполнети, протестите ќе продолжат со блокади на патишта и протест пред Владата во Скопје.

Но, ова не е проблем што започна вчера.

Субвенциите повеќе не се единствениот проблем

Во последните месеци земјоделците речиси секојпат ги повторуваат истите барања – навремена исплата на субвенциите, сигурен пласман на производството и фер откупни цени.

Тоа покажува дека проблемот одамна не е само во динамиката на исплатите.

Станува збор за недостиг на предвидливост.

Земјоделците не можат однапред да планираат производство ако не знаат кога ќе ги добијат средствата што им следуваат, по која цена ќе го продадат родот и дали трошоците за производство ќе им бидат покриени.

Во такви услови, секоја нова производствена сезона станува ризик, а не деловна одлука.

Што останува зад министерот?

Реконструкцијата на Владата неизбежно го отвора прашањето каква состојба остава зад себе досегашниот министер.

Дали земјоделците денес имаат поголема сигурност отколку пред две години?

Дали се намалени проблемите со исплатата на субвенциите?

Дали е воспоставен стабилен систем за откуп на најважните земјоделски производи?

Дали младите земјоделци имаат причина да останат на нивите, наместо да ја бараат својата иднина надвор од државата?

Одговорите што доаѓаат од теренот не оставаат впечаток дека незадоволството се намалува.

Напротив, протестите покажуваат дека голем дел од производителите сметаат дека нивните проблеми остануваат нерешени.

Земјоделството не може да живее од ад-хок решенија

Во досегашната работа на ресорното министерство беше вообичаено да се реагира кога ќе започнат протестите.

Следуваа состаноци, ветувања, најави за исплати или разговори за откупните цени.

Но, токму ваквиот модел на управување создава впечаток дека системот реагира дури кога незадоволството ќе излезе на улица.

А земјоделството не може да функционира од протест до протест.

Тоа бара долгорочна политика, предвидливост и доверба дека договореното ќе биде исполнето навреме.

Првиот тест за новиот министер

Новиот министер ќе наследи ресор во кој довербата меѓу институциите и земјоделците е сериозно нарушена.

Неговиот прв предизвик нема да биде само исплатата на субвенциите.

Ќе треба да покаже дека државата има јасен план за земјоделството, а не само механизам за гаснење пожари кога незадоволството ќе прерасне во протест.

Затоа реконструкцијата на Владата не е само кадровско прашање.

За илјадници семејства што живеат од земјата, тоа е можност да се види дали ќе се смени само името на министерот или конечно ќе почне да се менува и политиката кон земјоделството.

А според пораките што деновиве доаѓаат од нивите, фармите и протестите, времето за чекање сè повеќе истекува.