Русија има нафта, но бензин се бара во редици, Путин првпат го призна проблемот. Земјата што со децении живее од енергенси сега се соочува со сè поголема криза во снабдувањето со гориво, откако украинските напади со дронови погодија повеќе рафинерии и логистички точки во руската енергетска инфраструктура.
Кризата повеќе не е само локален проблем во оддалечени региони. Во делови од Русија се појавуваат редици на бензинските пумпи, ограничувања во продажбата, затворени или празни пумпи и растечки цени. Најсилно се чувствува во јужна Русија, Сибир, Крим и делови од окупираните украински територии, но притисокот веќе се прелева и пошироко.
Путин на 28 јуни првпат јавно призна дека постои „извесен недостиг на гориво“. Тој се обиде да ја намали драмата, тврдејќи дека оштетените објекти брзо се поправаат и дека проблемите не се критични. Но самото признание е политички сигнал: ударите врз руската енергетика почнаа да се чувствуваат не само на фронтот, туку и во секојдневието на граѓаните.
Според западни и руски економски извори, украинските дронови во последните месеци погодија важни рафинерии, меѓу кои објекти во Москва, Нижнекамск, Тјумен и Волгоград. Само во мај биле изведени повеќе напади врз рафинерии, а проценките што ги пренесуваат меѓународните медиуми велат дека производството на бензин паднало значително под летната потрошувачка.
Тоа веднаш се гледа на пумпите. Reuters објави дека независни бензински станици во Русија почнале да продаваат гориво за повеќе од 100 рубљи за литар, првпат на вакво ниво. На некои места цените одат уште повисоко, додека големите синџири што се обидуваат да ги држат цените под контрола брзо остануваат без залихи.
Најголемиот парадокс е што Русија, една од најголемите енергетски сили во светот, сега бара надворешна помош за бензин. Според Reuters, Москва разговарала за увоз на бензин од Казахстан, а истовремено се појавија информации и за набавки преку Индија. Тоа е невообичаен чекор за земја што во нормални услови сама извезува енергенси.
Кризата има и воено значење. Горивото не им треба само на цивилите, туку и на војската, логистиката, транспортот и снабдувањето на фронтот. Ако рафинериите работат со намален капацитет, а испораките доцнат, притисокот не се чувствува само на бензинските пумпи, туку и во системот што ја одржува руската воена машина.
Украина токму тоа го цели. Со удари длабоко во руска територија, Киев се обидува да ја погоди економската и логистичката основа на војната. Наместо да се води битка само на фронтот, војната сè повеќе се префрла врз инфраструктурата што ја храни руската армија.
Сепак, ова не значи дека Русија е пред енергетски колапс. Москва има ресурси, резерви и административни механизми за контрола на пазарот. Но кризата покажува нешто што Кремљ тешко може да го скрие: војната сè поскапо влегува во домашниот живот.
За руските граѓани, тоа повеќе не е само телевизиска војна далеку од дома. Кога бензинската пумпа нема гориво, кога цената расте, кога се чека со часови во ред, тогаш фронтот станува поблизок од сите официјални соопштенија.
Затоа ова утро најважната слика од Русија не е нафтена платформа, ниту изјава од Кремљ. Сликата се редици автомобили пред бензински пумпи во земја што има нафта, но сè потешко обезбедува бензин таму каде што ѝ треба најмногу.
