„Дамка во нашата историја“: Британскиот премиер се извини за одземањето деца од невенчани жени

Кир Стармер се извини во име на британската држава за неговата улога во присилните посвојувања во Англија и Велс.

Се проценува дека 185.000 бебиња биле одземени од нивните мајки во 1950-тите, 1960-тите и 1970-тите години, а службите ги принудувале жените да се откажат од нив – затоа што биле невенчани, потсетува Би-Би-СИ во оваа сторија.

Зборувајќи во Долниот дом, британскиот премиер рече дека она што им се случило на „десетици илјади мајки, деца и семејства“ е „дамка во нашата историја“.

„Срамот не е ваш. Срамот никогаш не бил ваш.“

„Срамот е наш“, рече тој.

Извинувањето доаѓа по години кампања од мајките, нивните посвоени деца и членови на семејствата, како и парламентарни извештаи.

Стармер најави пакет за поддршка од 4 милиони фунти (околу 4,5 милиони евра) во текот на следните три години за да ѝ се помогне на државата да го подобри пристапот до евиденцијата за посвојување и услугите за повторно обединување на семејствата.

„Мајките, многу млади, ранливи и без поддршка, беа принудени, малтретирани или заведени да чувствуваат дека немаат друг избор освен да им бидат одземени децата“, потсети британскиот премиер.

Тој рече дека присилните посвојувања не биле изолирани, туку практики „вградени“ во локалните власти, религиозните организации и делови од она што сега е Национална здравствена служба (NHS).

„Сите институции што имале моќ да влијаат врз животите на луѓето го правеле тоа без сочувство, согласност и достоинство или соодветни мерки.“

„Длабоко им се извинуваме на мајките на кои им било кажано дека се неспособни, им било спречено да се грижат за своите деца иако очајно сакале да им помогнат и ја носеле оваа загуба со децении.“

За време на говорот на премиерот, некои од биолошките мајки и посвоените деца ги бришеа солзите, додека други аплаудираа, гледајќи го говорот од галеријата на публиката.

Министерот во сенка Алекс Бургарт се согласи со премиерот дека историското присилно посвојување е „дамка на нашата историја“, додавајќи дека претходните практики биле „туѓи“ за британското општество денес.

Зборувајќи во Долниот дом, Бургарт рече дека „тие верувања оставиле траен белег на секој живот, на децата одвоени од нивните мајки и на мајките чии деца се одземени“.

Министерството за образование ќе формира групи за поддршка на мајки и посвоени возрасни лица, рече Стармер.

Активистите се сретнаа со премиерот на Даунинг стрит пред извинувањето.

Една од нив, Ен Кин, поранешна пратеничка од Лабуристичката партија, изјави за Би-Би-Си пред состанокот дека со нетрпение го очекува извинувањето „што ќе го ослободи нејзиниот срам“.

Кин рече дека „немала збор“ во посвојувањето на нејзиниот син откако бил испратен во дом за мајки и бебиња во Свонси во 1966 година, кога имала 17 години.

„На сите ни е потребно ова извинување затоа што отсекогаш сме биле обвинувани дека се откажуваме од нашите бебиња, а никогаш не сме се откажале од нив“, рече Кин.

Поранешната министерка за здравство рече дека мајките и посвоените деца „чекале долго време“ за извинување, но дека владата „направила најдобро што можела, со оглед на сложеноста на ситуацијата“.

Официјалното извинување ја признава „доживотната траума“ на мајките чии бебиња биле присилно посвоени, соопшти Движењето за извинување на посвојувањето.

Овој потег им оддава почит на многуте „решителни жени“ кои долго време инсистираа државата да им се извини, додадоа тие.

Засегнатите жени рекоа дека вработените во јавниот сектор, како што се лекари, медицински сестри и социјални работници, вршеле притисок врз нив да ги дадат своите бебиња на посвојување поради општествената стигма околу тоа да бидат млади и невенчани.

Во март, парламентарната истрага препорача владата итно да се извини за улогата на државата во оваа практика.

Истражниот извештај, спроведен од Одборот за образование, откри дека владините одлуки „создале средина во која невенчаните мајки честопати биле засрамени и принудени да ги дадат своите деца на посвојување“.

Извештајот повикува на подобрен пристап до евиденцијата за посвојување, како и поголема поддршка за луѓето кои сакаат да контактираат или да ги обединат своите семејства.

Не беше препорачана финансиска компензација за жртвите, но владата беше повикана „ригорозно да процени“ како другите земји реагирале на присилното посвојување, како што се Австралија, Северна Ирска и Република Ирска.

Во претходниот извештај на Заедничкиот комитет за човекови права, државата беше повикана да се извини во 2022 година.

Во 2023 година, тогашната конзервативна влада изјави дека „се извинува во име на општеството“, но не сметаше дека формално извинување е соодветно „бидејќи државата не ги поддржуваше активно овие практики“.

Извинувањето доаѓа три години откако децентрализираните влади во Кардиф и Холируд им се извинија на жртвите на присилно посвојување во Велс и Шкотска.

Извинување се очекува и во Северна Ирска, но само по истрага.

Дијана Дефрис, која имаше 16 години кога забремени, го зеде бебето неколку минути по породувањето.

Исто така, зборувајќи за Би-Би-Си во 2021 година, таа рече: „Викав да ја вратам, но медицинската сестра само помина покрај мене и ја стави ќерка ми на маса што не можев да ја дофатам“.

Извештајот на Комитетот за образование од март, исто така, откри дека државата „добила помош во спроведувањето на политиките од добротворни организации и религиозни институции, кои, на пример, биле одговорни за работењето на домовите за мајки и бебиња“.

Во јуни, Англиканската црква изјави дека „длабоко жали“ за својата улога во присилните посвојувања.

Во формално извинување, надбискупот од Кентербери, Дама Сара Мулали, рече дека жртвите доживеале „болка, траума, страдање и страв кога требало да добијат грижа и сочувство“.

„Немате од што да се срамите. Срамот е наш“, рече таа.