Skip to content
Цените на нафтата повторно се зголемија по новите безбедносни инциденти во близина на Ормускиот теснец, еден од најважните енергетски коридори во светот. Растот доаѓа во момент кога пазарите внимателно ги следат ризиците за поморскиот сообраќај во Персискиот Залив и можните последици врз глобалните испораки на енергенси.
На лондонскиот пазар, Brent се искачи над 74 долари за барел, додека американската WTI нафта се движеше над 70 долари за барел. Според податоците од меѓународните пазари, растот е последица на загриженоста дека нападите врз комерцијални бродови во близина на Ормускиот теснец може повторно да го нарушат поморскиот транспорт и да ја зголемат геополитичката премија во цената на енергенсите.
Инцидентите доаѓаат во чувствителен период за односите меѓу САД и Иран. Вашингтон повторно ги заостри мерките поврзани со продажбата на иранска нафта, а американските претставници ги поврзаа најновите случувања со нападите врз бродови во реонот на теснецот. Техеран, според меѓународните агенции, не презеде директна одговорност за сите инциденти, додека дел од регионалните актери предупредуваат дека секое ново нарушување на пловидбата може да има пошироки економски последици.
Ормускиот теснец има стратешко значење за светскиот енергетски пазар, бидејќи низ него минува значаен дел од глобалните испораки на нафта и течен природен гас. Затоа и ограничени инциденти во оваа зона брзо се пренесуваат на берзите, особено кога инвеститорите проценуваат дека може да се намали сигурноста на транспортот од Блискиот Исток кон големите потрошувачи во Азија, Европа и другите пазари.
Пазарите во претходниот период очекуваа постепено смирување по дипломатските обиди за стабилизирање на состојбата, но новите напади покажуваат дека ризикот не е целосно отстранет. Аналитичарите предупредуваат дека секоја закана за затворање или ограничување на пловидбата низ Ормускиот теснец може брзо да ја зголеми цената на суровата нафта, особено ако се појават проблеми со осигурување, транспорт или испорака на танкерите.
За економии зависни од увоз на енергенси, ваквите движења се важни и поради можниот притисок врз цените на горивата, транспортот и дел од производствените трошоци. Во Македонија, малопродажните цени на горивата се утврдуваат преку одлуки на Регулаторната комисија за енергетика, но меѓународните котации на нафтените деривати остануваат клучен фактор во пресметките.
Засега пазарот реагира со раст, но не и со паника. Главното прашање за инвеститорите останува дали нападите ќе останат изолирани инциденти или ќе прераснат во нов бран нестабилност околу Ормускиот теснец, што би можело да ја врати нафтата во фаза на посилни ценовни осцилации.
