Skip to content
Вештачката интелигенција, климатските промени, стареењето на населението и забрзаната дигитализација веќе го менуваат пазарот на трудот. Дел од професиите што денес изгледаат ново и невообичаено, во следните години би можеле да станат меѓу најбараните и најдобро платените.
Според Светскиот економски форум, до 2030 година би можеле да се создадат околу 170 милиони нови работни места, додека 92 милиони постојни позиции би можеле да исчезнат или значително да се променат. Тоа би значело нето-зголемување од приближно 78 милиони работни места, но и потреба милиони луѓе да стекнат нови знаења.
Листата на професиите на иднината не е ограничена само на програмери и инженери. Таа ги опфаќа правото, економијата, здравството, туризмот, енергетиката, маркетингот и креативните индустрии. Заедничко за повеќето нови професии е комбинирањето знаења од повеќе различни области.
Експерт за вештачка интелигенција
Компаниите сè повеќе користат вештачка интелигенција за автоматизација, анализа на податоци, комуникација со корисници и предвидување на нивното однесување.
Експертите за вештачка интелигенција развиваат и подобруваат системи што учат од податоци. Тие можат да работат во банки, телекомуникациски компании, трговија, туризам, логистика, земјоделство и здравство.
Светскиот економски форум ги вбројува експертите за вештачка интелигенција и машинско учење меѓу професиите чија побарувачка најбрзо ќе расте до крајот на деценијата.
Инженер за финансиски технологии
Финтек-специјалистите ги поврзуваат економијата и технологијата. Тие работат на дигитални паричници, мобилни плаќања, електронско банкарство, автоматизирани финансиски советници и блокчејн-платформи.
Оваа професија може да биде природно продолжение за луѓе со образование во економија, математика, статистика, информатика или деловна администрација.
Правник за вештачка интелигенција
Развојот на вештачката интелигенција отвора правни и етички прашања што до неодамна речиси и не постоеја.
Дали алгоритам смее да одлучува кому ќе му биде одобрен кредит? Кој е одговорен кога автоматизиран систем ќе направи грешка? Како се заштитуваат личните податоци?
Со овие прашања ќе се занимаваат правници специјализирани за вештачка интелигенција, приватност, човекови права и дигитални технологии.
Адвокат за блокчејн и криптовалути
Блокчејн-технологијата, криптовалутите и паметните договори создаваат нова област во правото.
Овие адвокати ќе им помагаат на компаниите да работат во согласност со законите, да ги регулираат дигиталните трансакции и да ги заштитат корисниците и инвеститорите.
Правник за кибербезбедност
Кибернападите веќе не се само технички проблем. Кражбата на податоци, дигиталната измама и пробивањето во информациски системи може да предизвикаат сериозни правни и финансиски последици.
Поради тоа, ќе расте потребата од правници што истовремено ги разбираат законите, заштитата на личните податоци и функционирањето на дигиталните системи.
Инженер за инструкции кон вештачката интелигенција
Таканаречениот „prompt engineer“ знае како правилно да му постави задача на систем за вештачка интелигенција за да добие корисен, точен и креативен резултат.
Оваа работа не бара само техничко знаење. Потребни се јазична прецизност, логика, креативност, познавање на темата и разбирање на начинот на кој функционираат јазичните модели.
Со оваа професија можат да се занимаваат луѓе од информатиката, но и од филологијата, комуникациите, медиумите и маркетингот.
Експерт за одржливост на животната средина
Компаниите се под сè поголем притисок да ја намалат потрошувачката на енергија, отпадот и штетното влијание врз животната средина.
Експертите за одржливост анализираат како една фабрика, банка, хотел или градежна компанија може да работи поодговорно. Тие ќе бидат особено барани во енергетиката, градежништвото, туризмот, трговијата и транспортот.
Инженер за обновливи извори на енергија
Соларните централи, ветерните паркови, системите за складирање енергија и електричните возила отвораат нови можности за инженери и техничари.
Зелената транзиција се очекува да ја зголеми побарувачката за инженери за животна средина, специјалисти за обновлива енергија и експерти за енергетска ефикасност.
Професионалец за дигитално здравство
Телемедицината, мобилните здравствени апликации и дигиталните алатки за рехабилитација постепено стануваат дел од редовната здравствена грижа.
Лекари, психолози, логопеди, физиотерапевти и други здравствени работници што ќе знаат да ги користат овие технологии ќе имаат поголеми можности за вработување.
Стареењето на населението дополнително ќе ја зголемува потребата од медицински и социјални професии, особено од кадар за нега, рехабилитација и долгорочна грижа.
Специјалист за електронска трговија
Речиси секоја компанија што продава производи или услуги преку интернет има потреба од луѓе што разбираат електронски продавници, дигитално рекламирање, однесување на купувачите и анализа на продажбата.
Експертот за електронска трговија може да управува со онлајн-продавница, да анализира кои производи најдобро се продаваат и да создава стратегии за привлекување нови купувачи.
Специјалист за виртуелна и проширена реалност
Туристите во иднина би можеле виртуелно да посетуваат музеи, археолошки локалитети и хотели пред да резервираат патување.
Специјалистите за виртуелна и проширена реалност ќе создаваат тридимензионални тури, интерактивни образовни содржини и апликации што на посетителите им прикажуваат информации во реално време.
Ова поле ги поврзува туризмот, историјата, археологијата, дизајнот и програмирањето.
Професиите на иднината покажуваат дека една диплома повеќе не води само кон една кариера. Филолог може да работи со вештачка интелигенција, правник со кибербезбедност, лекар со дигитални платформи, а економист со блокчејн и финансиски технологии.
Покрај техничките знаења, работодавците сè повеќе ќе бараат аналитичко размислување, креативност, приспособливост, комуникација и подготвеност за постојано учење. Според Светскиот економски форум, речиси 40 проценти од вештините што денес се користат на работното место би можеле да се променат до 2030 година.
