Вулканот Тафтан во Иран покажува знаци на будење по повеќе од 700.000 години мирување

Вулканот Тафтан во југоисточен Иран покажува знаци на необична активност откако научниците со помош на сателитски снимки откриле дека неговиот врв се издигнал за околу 9 сантиметри во периодот од јули 2023 до мај 2024 година. Истражувачите велат дека промената не значи дека ерупција е неизбежна, но укажува дека под површината на вулканот се случуваат процеси кои бараат внимателно следење. 

Тафтан се наоѓа во провинцијата Систан и Балучистан, во близина на границата меѓу Иран и Пакистан, и е еден од највисоките вулкани во регионот со надморска височина од речиси 4.000 метри. Со години бил сметан за вулкан што мирува, но новото истражување покажува дека неговиот систем не е целосно неактивен. 

Научниот труд објавен во списанието „Geophysical Research Letters“ користел податоци од сателитот „Sentinel 1“ и технологија за радарско следење на деформации на земјиштето. Анализата покажала дека издигнувањето било концентрирано во близина на врвот на вулканот, особено околу областите каде што има фумароли, односно отвори низ кои излегуваат вулкански гасови. 

Научниците сметаат дека причината најверојатно е поврзана со зголемен притисок во хидротермалниот систем под вулканот, каде што се движат гасови и течности. Како можна причина се разгледува и помало движење на магма длабоко под површината, но досега нема директен доказ дека дошло до навлегување на нова магма. 

Истражувањето покажало дека издигнувањето на теренот не било предизвикано од врнежи или земјотреси, туку од внатрешни процеси во вулканскиот систем. Научниците забележуваат дека по периодот на издигнување не дошло до целосно враќање на површината во претходната состојба, што укажува дека притисокот под вулканот можеби сè уште е присутен. 

И покрај новите откритија, експертите нагласуваат дека во моментов нема знаци за непосредна ерупција. Наместо тоа, случајот со Тафтан покажува колку е важно подобро следење на вулканите што долго време се сметаат за неактивни, особено во региони каде што нема доволно развиени системи за постојано набљудување. 

Научниците посочуваат дека сателитската технологија станува сè поважна алатка за откривање на рани промени кај вулканите, бидејќи овозможува следење на далечни и тешко достапни подрачја без потреба од голема инфраструктура на самото место.