Skip to content
Србија беше единствената земја на Самитот Украина–Југоисточна Европа во Киев што не ја потпиша заедничката декларација за продолжување на политичката, воената, финансиската и безбедносната поддршка за Украина и за засилување на притисокот врз Русија.
„Јас сум единствениот што не стави потпис на декларацијата“, изјави српскиот претседател Александар Вучиќ по завршувањето на самитот.
Документот го потпишаа претставници на Украина, Албанија, Грција, Молдавија, Романија, Хрватска, Словенија, Северна Македонија, Црна Гора и Бугарија. Во име на Северна Македонија учествуваше првиот вицепремиер и министер за европски прашања Беким Сали.
Во Киевската декларација руската инвазија е осудена како незаконска и неоправдана агресија, а од Москва се бара целосно и безусловно да ги повлече своите сили од целата меѓународно признаена територија на Украина.
Потписниците се обврзаа да продолжат со поддршката за Киев, да го зајакнат украинскиот систем за противвоздушна одбрана и дополнително да го зголемат санкцискиот притисок врз руската економија. Документот бара и борба против руската „флота во сенка“, заобиколувањето на санкциите и поддршката што Москва ја добива од трети земји.
Декларацијата ја поддржува и идната членка на Украина во НАТО, кога сојузниците ќе постигнат согласност и ќе бидат исполнети условите. Од земјите кандидати за ЕУ се бара и целосно усогласување со заедничката надворешна и безбедносна политика на Унијата, област во која Србија продолжува да заостанува поради одбивањето да воведе санкции кон Русија.
Вучиќ, сепак, вети дека Србија ќе испрати дополнителна финансиска, медицинска и енергетска помош за Украина. Белград понудил и да преземе дел од обновата на еден украински град, кој засега не е јавно именуван.
Српскиот претседател повтори дека ја поддржува европската интеграција на Украина и дека Белград ја признава нејзината територијална целосност, вклучително и областите што Русија ги окупираше по 2014 година.
Но, Србија не сака да се приклучи на воената поддршка за Киев и на политиката за дополнително економско изолирање на Москва. Земјата е кандидат за членство во ЕУ, но останува силно зависна од рускиот гас, додека мнозинскиот сопственички удел во нафтената компанија НИС го имаат „Газпром нефт“ и „Газпром“.
Ова не е првпат Вучиќ да се издвои од останатите регионални лидери. Србија не ја потпиша ниту декларацијата од претходниот самит во Одеса во 2025 година, бидејќи и тогаш документот бараше посилен санкциски притисок врз Русија.
Посетата на Киев беше прва посета на српски државен лидер на украинскиот главен град по повеќе од една деценија. Србија од почетокот на руската инвазија донирала околу 60 милиони евра невоена и хуманитарна помош за Украина, но истовремено внимателно ги чува политичките и енергетските врски со Москва.
Одлуката повторно ја покажува надворешнополитичката положба на Белград: Србија декларативно го поддржува територијалниот интегритет на Украина и сака членство во ЕУ, но одбива да ги следи клучните европски мерки против Русија.
