Skip to content
Во финалето на Светското првенство, Аргентина и Шпанија ќе се натпреваруваат не само за најпрестижниот фудбалски трофеј, туку и за дополнителни милиони долари награден фонд.
Светското првенство во 2026 година постави рекорди во речиси сите клучни индикатори. За прв пат во историјата, во финалната фаза учествуваа 48 национални селекции, а бројот на натпревари се зголеми од 64 на 104. Турнирот привлече и невиден интерес кај гледачите – повеќе од 6,25 милиони луѓе ги гледаа натпреварите во живо, а просечната посетеност надмина 65 илјади гледачи по натпревар и покрај високите цени на билетите.
Наградниот фонд се распределува според настапот на екипите. Светскиот шампион ќе добие 51 милион долари, а поразениот од финалето – 34 милиони долари. Покрај тоа, двете федерации кои стигнаа до последниот натпревар ќе добијат дополнителни 2,5 милиони долари за подготовка. Со ова, вкупниот износ за шампионот изнесува 53,5 милиони долари, а за второпласираниот 36,5 милиони долари.
Вкупниот износ на средства доделени од ФИФА за учесниците на Светското првенство во 2026 година достигна рекордни 871 милион долари. Дополнителни 355 милиони долари се наменети за клубовите кои обезбедиле играчи за националните тимови. Со ова, вкупниот износ распределен помеѓу фудбалските федерации и клубовите изнесува повеќе од 1,2 милијарди долари.
Првичниот финансиски план, одобрен во декември 2025 година, предвидуваше награден фонд од 727 милиони долари. Од нив, 655 милиони долари требаше да се распределат врз основа на спортски резултати, а 72 милиони долари за подготовка на националните тимови. Секоја од 48-те федерации првично доби по 1,5 милиони долари пред почетокот на турнирот.
Сепак, силните комерцијални резултати од првенството ги надминаа очекувањата. Во април 2026 година, ФИФА го зголеми вкупниот пакет за плаќање за 15% на 871 милион долари.
Средствата за подготовка се зголемија од 1,5 милиони долари на 2,5 милиони долари за секоја федерација. Гарантираната такса за учество беше зголемена од 9 милиони долари на 10 милиони долари, а бонусите за достигнување во секоја следна фаза беа исто така зголемени. Покрај тоа, ФИФА издвои дополнителни средства за трошоци за делегации и зголемени квоти за билети за националните федерации.
Споредба со претходните Светски првенства
Вкупниот награден фонд несомнено постави нов рекорд. Сепак, ако се земат предвид износите по тим или по натпревар, зголемувањето изгледа многу поумерено.
Од 2014 година, фондот за спортски перформанси речиси се дуплираше – од 358 милиони долари на 703 милиони долари. Во истиот период, бонусот за светскиот шампион се зголеми за 46% – од 35 милиони долари на 51 милион долари.
Сепак, овие бројки треба да се гледаат во контекст на новиот формат на турнирот. Бројот на учесници се зголеми од 32 на 48 тима, што е зголемување од 50%, а бројот на натпревари се зголеми од 64 на 104, или 62,5%. Затоа, зголемувањето на вкупниот награден фонд првенствено се должи на проширувањето на првенството, а не на острата промена во политиката на ФИФА.
Кој ги добива овие пари?
ФИФА не ги префрла парите од наградите директно на играчите, туку на националните федерации. Потоа, секоја федерација сама одлучува колку од нив останува во нејзиниот буџет, колку се распределува меѓу тренерскиот персонал и колку им се исплаќа на играчите во форма на бонуси.
Вообичаено, условите се договараат пред почетокот на турнирот. Големината на бонусите за квалификации за Светското првенство, поминување низ поединечните фази и евентуално освојување на титулата се одредува однапред.
Според шпанските медиуми, играчите на Шпанија ќе добијат 45% од средствата што ги исплаќа ФИФА за светска титула и 40% ако го изгубат финалето. Доколку победат, секој играч може да добие околу 865.000 долари пред даноци, а доколку завршат втори, приближно 507.000 долари.
Во Соединетите Американски Држави функционира различен модел, каде што парите од наградите од светските првенства за мажи и жени се делат подеднакво. Федерацијата задржува 20% од добиената сума, а преостанатите 80% се делат подеднакво меѓу двете национални селекции.
Машката репрезентација на САД стигна до осминафиналето и обезбеди 16 милиони долари. Од нив, 3,2 милиони долари остануваат за федерацијата, а 6,4 милиони долари ќе бидат поделени помеѓу машката и женската репрезентација. Со група од 26 играчи, ова значи приближно 246.000 долари по играч.
Истиот принцип ќе се применува по Светското првенство за жени во 2027 година.
Женската фудбалска репрезентација на САД традиционално постигнува многу поголем успех од машката репрезентација, но наградниот фонд на Светското првенство за жени е значително помал. Новата шема барем делумно ја компензира оваа разлика.
Колку ќе добијат фудбалските клубови?
Националните федерации не се единствените што добиваат средства од ФИФА. Организацијата издвои рекордни 355 милиони долари во рамките на програмата за компензација на клубовите што ги обезбедиле своите играчи за националните тимови. За споредба, на Светското првенство во 2022 година, фондот изнесуваше 209 милиони долари, што значи зголемување од речиси 70%.
Сепак, најзначајната промена не е само во износот на средствата. За прв пат, клубовите ќе добијат и надомест за играчите кои учествувале и во квалификациите, дури и ако нивната репрезентација не успее да се квалификува за завршниот турнир.
За квалификациите се издвоени 100 милиони долари, а уште 250 милиони долари се наменети за финалната фаза. Останатите 5 милиони долари се резерва, која по одбивањето на административните трошоци исто така ќе биде насочена кон поддршка на клупскиот фудбал.
Во квалификациите се одиграни 905 натпревари. За секој играч ослободен за одреден натпревар на репрезентацијата, клубот ќе добие приближно 2.360 долари. Не е важно дали играчот бил стартер, се појавил како замена или воопшто не играл – надоместокот се исплаќа само поради фактот што е достапен за репрезентацијата.
Ако играчот е избран десет пати за време на квалификациите, неговиот клуб ќе добие приближно 23.600 долари. За европските гиганти, ова е симболична сума, но за тимовите од посиромашните лиги, дури и неколку десетици илјади долари можат да бидат сериозна финансиска поддршка.
Новата програма е особено важна за клубовите во Африка, Азија, Океанија и Централна Америка. Досега, тие ги ослободуваа своите играчи на долги патувања и го преземаа ризикот од повреди без да добијат надомест доколку репрезентацијата не се квалификуваше за Светското првенство. Сега, учеството на играчите во квалификациите ќе биде надоместено.
Обесштетувањето за клубовите се пресметува врз основа на бројот на денови
Фондот за компензација за време на финалната фаза од Светското првенство во 2026 година изнесува 250 милиони долари. Во овој случај, исплатите не се одредуваат според бројот на одиграни натпревари или минути, туку според времето кога играчот е достапен за својата репрезентација.
За повеќето учесници, овој период започнува на 25 мај, кога клубовите се должни да ги ослободат своите играчи. Постои исклучок за играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски турнири до 30 мај. Известувањето завршува денот по последниот натпревар на соодветната репрезентација.
Минималната компензација е 5.000 долари дневно. Ова значи дека играч од финалистички тим кој бил со својата репрезентација од 25 мај до 20 јули ќе му донесе на својот клуб најмалку околу 285.000 долари.
Играчот не треба да излегува на теренот. Дури и резервен голман кој не запишал ниту една минута игра му носи на својот клуб иста дневна отштета како и најголемата ѕвезда на тимот.
Во случај на сериозна повреда, може да се активира и посебната програма за заштита на клубовите на ФИФА. Таа не е дел од фондот од 355 милиони долари и се применува само ако се исполнети одредени услови.
Обесплатата се исплаќа ако, како резултат на повреда здобиена за време на ангажманот со националниот тим, играчот отсуствува од терените повеќе од 28 дена. Износот на отштета се пресметува врз основа на неговата фиксна плата и може да се исплати за период до една година. Ова значи дека не секоја повреда автоматски води до финансиска отштета.
Од каде доаѓаат парите на ФИФА?
Светското првенство останува највредниот комерцијален имот на ФИФА. Организацијата ги зголеми своите проценети приходи за циклусот 2023-2026 на 13 милијарди долари, при што поголемиот дел од нив доаѓаат во годината на Светското првенство.
Главен извор на приход се телевизиските права. Договорите за спонзорство, правата за лиценцирање, продажбата на билети и ВИП пакетите, исто така, носат огромни средства.
Растот на приходите од билети и ВИП услуги е особено силен. За циклусот 2023-2026, ФИФА очекува околу 3 милијарди долари во оваа област. За споредба, Светското првенство во 2022 година во Катар донесе приближно 929 милиони долари само од продажба на билети и ВИП програми.
Приходите од договорите за спонзорство за четиригодишниот циклус се проценуваат на околу 2,7 милијарди долари, а од правата за лиценцирање – на приближно 670 милиони долари.
Трошоците за организирање на Светското првенство изнесуваат околу 3,8 милијарди долари. Тие вклучуваат организирање на натпреварите, телевизиска продукција, логистика, исплати на учесниците и мноштво други трошоци. Иако турнирот е исклучително скап, од комерцијална гледна точка, тој носи значителен профит.
Вкупниот пакет од 871 милион долари претставува околу 6,7% од проценетите приходи за целиот четиригодишен циклус. Сепак, ова не значи дека остатокот од средствата останува за ФИФА. Организацијата тврди дека околу 90% од нејзините приходи се реинвестираат во фудбал преку организирање турнири, програми за развој и поддршка на националните федерации.
За фудбалерите од водечките национални тимови, наградните пари тешко дека се главна мотивација. Повеќето од нив заработуваат десетици милиони долари од своите клупски договори. Сепак, за помалите и финансиски послабите федерации, поддршката од ФИФА е од големо значење.
Дури и национален тим кој ќе ги изгуби сите три натпревари и ќе биде елиминиран во групната фаза ќе добие 12,5 милиони долари, вклучувајќи средства за обука. За некои федерации, ова претставува буџет за неколку години што доаѓаат.
