Зошто Германија ги исклучува соларните и ветерните централи?

Германија ги исклучува соларните и ветерните централи или привремено го намалува нивното производство токму во периоди кога тие можат да создадат најмногу електрична енергија. Причината не е недостиг на сонце или ветер, туку спротивното: во одредени часови производството ја надминува побарувачката, цената на струјата паѓа под нулата, а продолжувањето на производството станува финансиски неисплатливо.

Во првата половина од 2026 година, комерцијалното ограничување на обновливото производство во Германија се зголемило за 20 проценти – од 1.216 на 1.463 гигават-часови. Тоа се случило иако бројот на часови со негативна цена на електричната енергија се намалил од 389 на 299.

Негативна цена се појавува кога на пазарот има повеќе електрична енергија отколку што домаќинствата и индустријата можат да потрошат. Бидејќи соларните и ветерните централи зависат од временските услови, тие не можат едноставно да го приспособат производството според моменталната побарувачка.

Дополнителен поттик за исклучување донесе германскиот закон познат како „Solar Peak Act“. Новите постројки ја губат гарантираната дополнителна поддршка веднаш штом берзанската цена стане негативна, поради што операторите имаат економска причина да го намалат производството наместо да продолжат да работат со загуба.

Ова комерцијално ограничување треба да се разликува од исклучувањето поради преоптоварена електрична мрежа. Во вториот случај, операторите интервенираат за да ја зачуваат стабилноста на системот, особено кога евтината струја произведена на северот не може навреме да стигне до големите потрошувачи на југот.

Проблемот станува повидлив како што расте уделот на обновливите извори. Во првиот квартал од 2026 година тие обезбедиле 45,5 проценти од произведената електрична енергија во Европската Унија, а ветерот бил најголемиот поединечен обновлив извор.

Експертите издвојуваат три главни решенија. Првото е забрзана изградба на батериски системи што ќе ја складираат струјата кога производството е високо и ќе ја враќаат во мрежата кога побарувачката ќе порасне.

Второто решение се паметните броила и флексибилните тарифи. Тие би им овозможиле на домаќинствата и на компаниите да трошат повеќе струја во часовите кога има изобилство од сончева и ветерна енергија и цените се најниски.

Третото е зголемување на потрошувачката во вистинскиот момент преку електрични возила, топлински пумпи и индустриски системи што можат да ја приспособуваат работата. Без повеќе складирање, модернизирана мрежа и пофлексибилна побарувачка, Германија ќе продолжи да исклучува чисто производство токму кога природата го нуди во најголеми количества.