Skip to content
По смртта на Билјана Кириќ, трите министерки во Владата на Христијан Мицкоски ѝ должат на јавноста одговор. Гордана Димитриеска-Кочоска за парите за заштита, Сања Божиновска за ставот што е подготвена да го брани во својот кабинет, а Весна Јаневска и за сопствениот потпис под програма од која е избришан поимот „родово базирано насилство“.
Билјана имаше 17 години. На 30 септември пријавила физички напад. На 16 октомври судот изрекол привремена мерка за заштита, а решението стигнало до полицијата четири дена подоцна. Според директорот на Бирото за јавна безбедност, Александар Јанев, полицијата изготвила план за спроведување на мерката. На 3 ноември Билјана е пронајдена мртва кај Богданци. Обвинителството соопшти дека првичните индиции упатуваат на убиство и самоубиство.
Од полициската хронологија знаеме кога е примена пријавата и кога е изготвен планот. Јавноста има право да знае како била спроведувана забраната за приближување, кој го следел ризикот и што презела секоја од надлежните институции. Токму затоа на 8 ноември луѓето излегоа на улица во Скопје. На маршот „Ниту една повеќе!“ се зборуваше за седум фемициди годинава и се бараше одговорност за институционалните пропусти.
Во достапните јавни извештаи до 8 ноември изостанува реакција од Јаневска, Димитриеска-Кочоска и Божиновска за Богданци и за барањата од маршот. Од нив се бара одговор како од носителки на јавна власт. Премиерот и министрите што ги водат полицијата, правдата и социјалната заштита имаат непосредна одговорност да кажат што ќе преземат. Секоја од трите министерки, пак, има конкретно прашање на кое може да одговори уште сега.
Весна Јаневска на 7 октомври ја донесе програмата „Здравје и заштита на здравјето“ за слободен изборен предмет во гимназиите, по повлекувањето на програмата за сеопфатно сексуално образование. Новата програма содржи теми за согласност, лични граници и сексуално насилство. Од неа се отстранети поимите „род“, „родова рамноправност“ и „родово базирано насилство“, посочи Институтот за родови студии. Темата „Род и родова рамноправност“ стана „Рамноправност“. На барањето за ревизија, МОН одговори дека верзијата е конечна.
Јаневска треба да објасни што добива ученикот со тоа бришење. На час за здрави врски треба да може да се разговара и за момчето што мисли дека има право да ѝ го проверува телефонот на девојката, да ѝ одредува со кого се гледа и да ѝ се заканува кога таа сака да си замине. Токму таму има смисла да се зборува за родовите улоги и за тоа како контролата се оправдува како љубомора. Што било толку спорно во тоа учениците да научат како се вика таквото насилство?
Гордана Димитриеска-Кочоска го претстави предлог-буџетот за 2027 година со планирани расходи од 440,4 милијарди денари. Од министерката за финансии се бара одговор во бројки. Колку пари се предвидени за засолништа, дежурни стручни тимови и правна помош? Каде се тие ставки и колку од средствата ќе стигнат до службите што треба да реагираат кога една жена е во опасност?
Сања Божиновска на јавен настан за жените во енергетиката предупреди дека со сегашното темпо за родова еднаквост ќе бидат потребни уште 57 години. Тогаш јасно ја именуваше нееднаквоста. Сега може да каже дали ја поддржува одлуката на колешката Јаневска истиот поим да се тргне од наставната програма и дали ќе побара Владата да одговори на барањата од маршот.
Во март, предлогот за електронски нараквици за надзор на сторители на семејно насилство доби само 27 гласа и Собранието го одби. По Богданци, владата на Мицкоски треба да каже дали ќе предложи електронски надзор, кој ќе го спроведува и како во меѓувреме ќе се контролира почитувањето на забраните за приближување.
На 25 ноември почнуваат 16-те дена активизам против родово базирано насилство. На маршот веќе се слушна што мислат учесничките за портокаловите ленти и пригодните говори. На прес-конференцијата за кампањата, трите министерки можат да одговорат на едно прашање. Каква заштита ќе добие девојката што ќе пријави насилство на 26 ноември?
