Skip to content
Мрежа од профили на Инстаграм ги убедувала мигрантите дека преминувањето од Мароко во шпанската енклава Сеута е лесно и безбедно. Новинарска истрага открила дека дел од профилите нуделе конкретни совети за нелегално преминување на границата во замена за пари, додека на социјалните мрежи се ширеле и лажни информации за наводно отворена граница.
Истрагата покажала дека десетици профили на Инстаграм објавувале видеа на кои патот до Сеута бил претставуван како краток и релативно безбеден. На дел од снимките млади луѓе пливаат кон шпанската енклава, а содржините создаваат впечаток дека преминувањето е едноставно.
Реалноста е многу поопасна. Дел од мигрантите се удавиле при обидот да стигнат до Сеута, а оние што се обидуваат да ја поминат границата се соочуваат со значителни ризици.
Новинарите создале лажен профил на млад Мароканец кој сака да замине во Европа. Откако следел профили поврзани со преминувањето во Сеута, почнал да добива понуди за помош.
Еден од профилите му понудил информации за преминување на границата за 5.000 дирхами, односно околу 470 евра. Во разговорот било наведено дека станува збор за информации кои треба да му помогнат да влезе во Сеута, а како дел од услугата биле понудени и детали за наводни безбедни премини.
Профилот тврдел дека веќе им помогнал на голем број луѓе и побарал уплатата да се изврши однапред.
Проблемот, сепак, не е ограничен само на профили кои директно бараат пари.
На Инстаграм, ТикТок и Ватсап во изминатите недели се ширеле и пораки дека границата кон Сеута е отворена или дека шпанските власти повеќе не можат да ги враќаат мигрантите. Дел од тие тврдења биле засновани на погрешно толкување на одлука на шпанскиот Врховен суд поврзана со враќањето на мигрантите.
Лажните информации, во комбинација со економската безизлезност и високата невработеност меѓу младите во Мароко, придонеле за масовниот обид за преминување во Сеута. Во текот на кризата десетици илјади луѓе се обидоа да стигнат до шпанската енклава, а повеќето од нив подоцна биле вратени во Мароко.
Особено загрижувачко е што социјалните мрежи не се користеле само за ширење дезинформации, туку и за директно поврзување на мигрантите со лица кои им нудат платена помош за нелегално преминување.
Истрагата открила десетици профили со слични називи и содржини. Дел од нив биле активни со години, но содржините поврзани со Сеута станале особено популарни во последните недели.
Профилите користеле фотографии и видеа кои предизвикуваат силни емоции и надеж кај луѓето кои сакаат да стигнат до Европа. Некои од видеата биле изменети така што бил отстранет оригиналниот контекст и останувала само снимката што создава впечаток дека патот до Сеута е лесен.
Метa, компанијата која е сопственик на Инстаграм, соопштила дека ги следи случувањата и отстранува содржини што ги прекршуваат правилата, вклучително и објави со кои се нудат, олеснуваат или бараат услуги поврзани со криумчарење луѓе. Неколку профили биле отстранети откако Би Би Си ја контактирал компанијата.
Случајот покажува и друга страна на миграциските кризи. Социјалните мрежи можат за многу кратко време да создадат лажна слика за тоа што ги очекува луѓето на границата, а потоа истата слика да биде искористена за заработка.
Во услови кога илјадници луѓе бараат начин да стигнат до Европа, надежта лесно станува пазар, а дезинформацијата може да стане средство за заработка.
