Skip to content
Девет општини во Македонија добиваат нови локални социјални услуги за стари и немоќни лица и за лица со попреченост, откако на 17 август беа потпишани договорите за грантови во рамки на Вториот проект за подобрување на социјалните услуги.
Станува збор за Гази Баба, Петровец, Сарај, Валандово, Пласница, Боговиње, Јегуновце, Прилеп и Кривогаштани. Сепак, услугите нема да бидат исти во сите општини.
Во Гази Баба, Петровец, Сарај и Валандово ќе се воспостави услугата помош и нега во домот. Таа е наменета за лица кои поради возраст, здравствена состојба или намалена функционалност не можат целосно самостојно да се грижат за себе.
Негувателите можат да помагаат при лична хигиена, облекување, хранење, подготовка на оброци, набавка на намирници и лекови и други секојдневни активности, зависно од проценетите потреби на корисникот.
Во Пласница, Боговиње и Јегуновце се предвидени дневни центри за стари лица, додека во Прилеп и Кривогаштани ќе се воспостават дневни центри за лица со попреченост.
Помош во домот наместо институционално сместување
Домашната нега е особено значајна за семејствата во кои повозрасен член не може самостојно да ги извршува секојдневните обврски, а неговите блиски поради работа или други обврски не можат постојано да бидат присутни.
Целта е човекот, кога тоа е возможно, да продолжи да живее во сопствениот дом и средина, а потребната поддршка да стигне до неговата адреса.
Вакви услуги веќе функционираат во други општини. Досегашната практика покажува дека бројот на часови помош не е ист за секој корисник, туку се определува според индивидуалните потреби и проценката на надлежните служби.
Кој ќе има право на услугата
Според досегашниот модел на проектот, услугите се насочени кон лица над 65 години кои не можат самостојно да се грижат за себе, лица со попреченост и други граѓани со намален функционален капацитет.
За новите услуги во деветте општини сè уште не се објавени детални локални критериуми, ниту точниот датум од кога граѓаните ќе можат да поднесуваат барања.
Не се објавени ниту податоци колку корисници ќе бидат опфатени во секоја општина и колку негуватели и други стручни лица ќе бидат ангажирани.
Колку пари ќе добие секоја општина
Министерството објави кои општини добиле грантови и какви услуги ќе воспостават, но засега нема јавно објавена детална табела со вредноста на секој поединечен договор.
Грантовите се наменети за воспоставување на услугите и за нивното функционирање во првите 12 месеци. Износот зависи од видот на услугата, планираниот капацитет и потребните трошоци.
Не е прецизирано ниту дали сите услуги за корисниците ќе бидат целосно бесплатни или кај дел од нив ќе постои одредена партиципација.
Што ќе се случи по првата година
Едно од клучните прашања е како услугите ќе продолжат откако ќе заврши почетното финансирање преку грантот.
Досегашните примери покажуваат дека дел од услугите што биле воспоставени преку проектот подоцна продолжиле преку редовно финансирање и договори со Министерството.
За деветте нови општини, сепак, сè уште нема објавен конкретен модел за секоја услуга по истекот на првите 12 месеци.
За граѓаните најважно ќе биде општините навреме да објават кога почнува приемот на корисници, каде ќе се поднесуваат барањата, кои документи ќе бидат потребни и колкав обем на помош ќе може да добие секој корисник.
