Skip to content
Македонскиот филм „17“ на режисерката Косара Митиќ ја имаше регионалната премиера на Сараевскиот филмски фестивал, каде што публиката ја награди екипата со силен аплауз и стоечки овации. Но зад фестивалскиот успех стои многу потешка приказна – за осаменоста на младите, траумата, сексуалното насилство и молкот на возрасните во моменти кога тинејџерите најмногу имаат потреба некој да ги забележи.
Филмот е дебитантско долгометражно остварување на Митиќ и е копродукција на Македонија, Србија и Словенија. Во главната улога настапува младата актерка Ева Костиќ, која ја толкува 17-годишната Сара.
Приказната го следи нејзиното искуство за време на училишна екскурзија и постепено отвора серија чувствителни прашања – колку младите се подготвени да зборуваат за она што им се случува, колку возрасните навистина ги слушаат и што се случува кога проблемот долго време останува невидлив за сите околу нив.
Идејата за „17“ потекнува од вистински настан за кој Митиќ прочитала во 2017 година – случај на девојка која за време на училишна екскурзија се породила во јавен тоалет на граничен премин.
Но токму прашањето како никој околу неа не забележал дека е бремена станало една од централните точки на филмот.
Приказна за молкот што станува дел од проблемот
„17“ не ја третира траумата само како лична судбина на една девојка. Филмот го проширува фокусот кон семејството, училиштето и средината во која млад човек може долго време да остане незабележан, дури и кога јасно покажува дека нешто не е во ред.
Митиќ ја отвора и темата за сексуалното образование, комуникацијата меѓу родителите и децата и начинот на кој општеството реагира на проблемите на младите.
По проекцијата во Сараево, дел од публиката оценил дека филмот, иако тежок за гледање, би можел да има силна едукативна вредност и во училиштата.
Особено внимание привлече Ева Костиќ, чија изведба на Сара е една од централните точки на филмот. Улогата барала темелна подготовка, особено за најчувствителните сцени, а дел од снимањето било реализирано и на локацијата поврзана со вистинскиот настан што ја инспирирал приказната.
За македонската кинематографија, присуството на „17“ во официјалната конкуренција на Сараевскиот филмски фестивал е дополнително значајно. Филмот веќе има фестивалски пат зад себе, со повеќе меѓународни прикажувања и награди, додека македонската премиера допрва треба да се одржи.
Сараевската проекција, сепак, покажа дека „17“ не функционира само како фестивалски филм, туку и како повод за поширока општествена дебата: колку лесно едно младо лице може да остане само со својата траума, дури и кога околу него има родители, наставници, соученици и институции.
