Skip to content
Партиите од владејачкиот блок во Србија се подготвуваат за можност на следните парламентарни избори да настапат во повеќе колони, наместо на една заедничка листа. Социјалистичката партија на Србија најавува самостоен настап, а сличен пат избира и Социјалдемократската партија на Србија, долгогодишен партнер на СНС.
„Нова.рс“ анализира дека зад ваквиот распоред може да стои изборна математика, односно обид партиите блиски до СНС одделно да привлечат гласачи кои не би гласале за единствена владејачка листа. Политикологот Александар Ивковиќ оценува дека во теорија повеќе листи можат во збир да освојат нешто повеќе гласови и мандати, но дека нема податоци кои покажуваат дека разликата би била голема.
Ваквата стратегија добива дополнителна тежина во услови кога изборната трка во Србија се очекува да биде тесна, а студентските протести и барањето за парламентарни избори ја засилија политичката поларизација. Во таква ситуација и неколку мандати можат да бидат решавачки за формирањето мнозинство.
Во СПС веќе подолго време има повици партијата да настапи самостојно. Потпретседателот Бранко Ружиќ јавно се заложи социјалистите сами да ги изберат кандидатите, без, како што рече, „инженеринг“ од врвот на државата и СНС. Претходно и Душан Бајатовиќ порача дека е за самостоен настап на СПС.
На најавите реагираше и Александар Вучиќ, кој го обвини СПС дека сака да се позиционира како „кингмејкер“, односно по изборите да има можност да одлучува кон која страна ќе се приклони. Тој истовремено порача дека СНС ќе се бори да ги победи и социјалистите доколку настапат одделно.
Посебна приказна е партијата на Расим Љајиќ. Љајиќ тврди дека зад самостојниот настап нема таен договор со СНС и посочува дека во период од еден месец биле сменети пет функционери на неговата партија од различни нивоа на власта. Тој изјави дека доколку односите со СНС биле добри, двете партии би настапиле заедно и на следните парламентарни избори.
На претходните изборни циклуси СНС, СПС и партијата на Љајиќ во повеќе наврати настапуваа заедно, особено на локално ниво. На белградските избори во 2024 година, на пример, СПС и SDPS беа дел од широката листа предводена од СНС.
Дали сегашното раздвојување е резултат на реални несогласувања во владејачкиот блок или внимателно пресметана изборна стратегија засега не може да се утврди. Самите актери даваат различни објаснувања, додека аналитичарите предупредуваат дека во неизвесна трка и мала разлика во бројот на освоени гласови може да има големо влијание врз распределбата на мандатите.
