Skip to content
Европската автомобилска индустрија минува низ најдлабоката криза во последните неколку децении, при што водечките производители разгледуваат пренамена на своите капацитети за потребите на воената одбранбена индустрија. Поради високите трошоци за производство, падот на продажбата на електрични автомобили и агресивниот продор на поевтините кинески модели, гигантите како „Фолксваген“ најавуваат затворање на најмалку три фабрики во Германија и укинување на десетици илјади работни места. Овој негативен тренд не останува изолиран во рамките на Европската Унија, туку веднаш создава сериозен ризик за економиите од Западен Балкан кои се директно врзани за германскиот пазар.
Спас од банкрот преку милитаризација на фабриките Како неочекуван излез од ќорсокакот, европските политички и деловни кругови сè погласно заговараат трансфер на автомобилските линии кон производство на воена опрема, тенкови и муниција. Со оглед на зголемените буџети за одбрана на земјите членки на НАТО по руската инвазија врз Украина, воената индустрија се соочува со недостиг на капацитети, додека автомобилските хали зјаат празни. Сојузничките влади сметаат дека пренамената на машините и задржувањето на инженерите и техничкиот кадар преку воени нарачки е единствен начин да се сопре масовниот раст на невработеноста во срцето на европската економија.
Овој проблем е и директен ризик за домашниот буџет и економската стабилност, бидејќи над половина од македонскиот извоз е поврзан токму со автомобилски компоненти наменети за Германија. Во технолошко-индустриските развојни зони низ земјата работат повеќе од триесет илјади граѓани во фабрики за кабли, електроника и седишта, чии плати и опстанок зависат исклучиво од нарачките на европските брендови. Секое намалување на производството во Минхен, Штутгарт или Волфсбург автоматски повлекува намалување на смените, кратење на прекувремената работа или отпуштања во погоните во Скопје, Битола, Штип и Прилеп.
„Автомобилската индустрија е во структурна трансформација каде традиционалните модели на работа повеќе не носат профит, а преориентацијата кон воениот сектор е јасен сигнал дека Европа ги менува своите економски приоритети за да ги заштити работните места“, посочуваат индустриските аналитичари.
Додека Брисел воведува заштитни царини за кинеските возила со цел да го спаси сопственото производство, крајните потрошувачи остануваат без можност да набават поевтино електрично возило. Во исто време, растот на трошоците за пренамена на европските фабрики ќе ги задржи цените на класичните бензински и дизел возила на рекордно високо ниво на домашниот пазар на половни и нови автомобили.
