Skip to content
Во 2025 година биле евидентирани 18.765 пријавени полнолетни сторители на кривични дела, за 6,5 проценти повеќе од претходната година. Во исто време, бројот на обвинети се намалил за 7,7 проценти, а на осудени за 5,7 проценти. Бројките отвораат важни прашања за безбедноста, но не се доволни сами по себе за заклучок дека криминалитетот расте или дека граѓаните се помалку безбедни.
Статистиката за криминалитетот во Македонија за 2025 година покажува различни движења во три категории: пријавени, обвинети и осудени полнолетни лица. Според Државниот завод за статистика (ДЗС), бројот на пријавени познати сторители пораснал за 6,5 проценти во споредба со 2024 година, додека бројот на обвинети се намалил за 7,7 проценти, а на осудени за 5,7 проценти.
Во апсолутни бројки, во 2025 година биле евидентирани 18.765 пријавени полнолетни сторители, 6.996 обвинети и 6.371 осуден полнолетен сторител. Овие категории се однесуваат на различни фази од кривичната постапка и не треба да се читаат како да станува збор за една иста група луѓе што во текот на годината последователно поминала низ целиот систем.
Дали повеќе пријави значат повеќе криминал?
Не нужно. Растот на бројот на пријавени лица може да биде поврзан со повеќе фактори: реални промени во криминалитетот, поголем број откриени случаи, поефикасно пријавување или промени во работата на институциите. Самата статистика не покажува кој од овие фактори имал најголемо влијание.
За да се утврди дали навистина се зголемил обемот на криминалот, потребни се податоци за бројот на кривични дела, нивниот вид, местото каде што се случиле и движењето во подолг период. Важна е и стапката на кривични дела во однос на бројот на жители, пресметана според јасна и споредлива методологија.
Затоа, тврдењето дека Македонија станала понебезбедна само врз основа на растот од 6,5 проценти би било избрзан заклучок.
Помалку обвинети и осудени – што ни кажуваат бројките?
Падот на бројот на обвинети и осудени лица е вториот важен сигнал во податоците на ДЗС. Но и овие промени бараат дополнително објаснување.
Статистиката сама по себе не кажува дали намалувањето е поврзано со помал број предмети што стигнале до обвинение, со начинот на кој се решавале предметите, со времетраењето на постапките или со други околности. Ниту може автоматски да се заклучи дека помалку осудени значи повеќе неказнивост.
За тоа се потребни податоци од Јавното обвинителство и судовите: колку предмети биле примени, колку обвиненија биле поднесени, колку постапки биле завршени, колкав е бројот на нерешени предмети и колку траат постапките до правосилна пресуда.
Токму тука статистичките податоци треба да бидат почеток на истражувањето, а не негов конечен одговор.
Што се случува со малолетничкиот криминалитет?
Податоците за децата во судир со законот покажуваат поинаква комбинација на движења. Во 2025 година бројот на пријавени деца пораснал за 3,9 проценти во споредба со 2024 година, додека бројот на осудени деца се намалил за 34,7 проценти. ДЗС евидентирал 505 пријавени и 196 осудени деца во 2025 година.
И овие бројки не се доволни за да се утврдат причините за промените. За посериозна анализа треба да се знае за какви дела станува збор, во кои средини се регистрирани, какви мерки се преземале и дали системот обезбедува навремена поддршка и ресоцијализација.
Безбедноста не се мери со една бројка
Официјалната статистика за 2025 година дава јасна слика за движењето на бројот на пријавени, обвинети и осудени лица, но не дава целосен одговор на прашањето дали граѓаните се побезбедни.
За таква оценка се потребни споредливи податоци од МВР за кривичните дела по вид и регион, информации од обвинителствата за предметите и обвиненијата, како и податоци од судовите за пресудите и времетраењето на постапките.
Потребно е и внимателно да се разликуваат официјално евидентирани случаи од личното чувство на безбедност кај граѓаните. Тие се поврзани, но не се ист показател.
Бројките за 2025 година, значи, не се доволни за сензационален заклучок дека криминалитетот нагло расте или дека сторителите сè почесто избегнуваат казна. Тие, сепак, се доволна причина институциите да објаснат зошто расте бројот на пријавени лица, а се намалува бројот на обвинети и осудени – и што тие промени значат за ефикасноста на кривичноправниот систем и безбедноста на граѓаните.
