Skip to content
Зимата 2026/2027 би можела да донесе повисоки температури од вообичаените во поголем дел од Европа, но тоа не значи дека ќе изостанат снегот, мразот и силните студени бранови. Најновите сезонски прогнози укажуваат на поблага зима, додека за Балканот сè уште постои голема неизвесност околу врнежите. Метеоролошките модели покажуваат дека можни се нагли временски пресврти, со периоди на топло време, обилни дождови и краткотрајни заладувања.
Европа влегува во новата зимска сезона со прогнози што на прв поглед изгледаат охрабрувачки за оние што не го сакаат студот. Според сезонските процени на европската климатска служба „Коперникус“, објавени на 10 октомври, поголемиот дел од континентот има зголемена веројатност за температури над вообичаените зимски просеци.
Но метеоролозите предупредуваат дека просечно потопла зима не значи дека секој ден ќе биде топол. Дури и кога температурите во текот на три месеци се над просекот, можни се периоди со интензивен студ, снежни бури и опасни временски услови.
За земјите од Западен Балкан, вклучително и Македонија, прогнозите се дополнително неизвесни поради сложеното влијание на планините, Медитеранот и атмосферските струења.
Потопли денови, но и можни снежни изненадувања
Сезонските модели укажуваат дека во текот на зимата би можело да дојде до промени во движењето на воздушните маси над Европа.
Во одредени периоди се можни продори на потопол и повлажен воздух, додека во други атмосферските услови би можеле да овозможат навлегување на студени воздушни маси од север и исток.
Токму затоа зимата може да има два различни карактера: долги периоди со релативно благи температури и кратки, но изразени заладувања.
Прогнозите на „Коперникус“ укажуваат и на можност за повеќе врнежи во делови од Европа. Сепак, за јужните региони, вклучително и Балканот, сигурноста на ваквите процени е помала.
Тоа значи дека во моментов не може со сигурност да се каже дали Македонија ќе има повеќе снег од минатата година, ниту кога би можеле да се појават поголеми снежни врнежи.
Дали снегот ќе стане реткост во македонските градови?
Порастот на температурите веќе влијае врз карактерот на зимите во Европа.
Кога просечните температури се повисоки, се зголемува веројатноста зимските врнежи во пониските предели да бидат дожд наместо снег. Дополнително, снежната покривка што ќе се формира може побрзо да се стопи.
За Скопје, Велес, Гевгелија, Струмица и другите градови во пониските предели, тоа значи дека долготрајната снежна покривка може да станува поретка.
Во планинските региони, особено на Шар Планина, Маврово, Бистра и Пелистер, снегот и понатаму ќе биде важен дел од зимските услови.
Сепак, и таму повисоките температури можат да влијаат врз времетраењето на снежната сезона, што е значајно за зимскиот туризам, водните резерви и планинските екосистеми.
Ел Нињо може да влијае врз зимата, но не ги одредува директно условите на Балканот
Еден од факторите што се следат во пресрет на зимата е климатскиот феномен Ел Нињо, поврзан со затоплување на површинските води во тропскиот дел од Тихиот Океан.
Овој феномен може да влијае врз глобалната атмосферска циркулација и временските услови во различни региони.
Но неговото влијание врз Европа е посложено отколку во некои други делови од светот.
Затоа присуството на Ел Нињо не значи автоматски дека Македонија ќе има топла зима, ниту дека снегот ќе изостане. Врнежите и температурите ќе зависат и од други атмосферски фактори, кои не можат прецизно да се предвидат неколку месеци однапред.
Климатските промени носат и поголем ризик од екстремни врнежи
Европа е континентот што се загрева најбрзо, а последиците се забележуваат и во зимските месеци.
Според климатските анализи, повисоките температури влијаат врз намалувањето на снежната покривка, особено во пониските предели и во периодите кога температурите се блиску до нулата.
Но потоплата атмосфера може да задржи и повеќе водена пареа. Кога постојат соодветни временски услови, тоа може да предизвика поинтензивни дождови, а при доволно ниски температури и обилни снежни врнежи.
Затоа зимите не мора да бидат помалку опасни само затоа што се потопли.
За Западен Балкан особено значајни се ризиците од поројни врнежи, поплави и нагло топење на снегот во планинските подрачја.
Што треба да очекува Македонија?
За Македонија засега нема доволно сигурна сезонска прогноза што би покажала колку снежни денови ќе има Скопје, дали планинските скијачки центри ќе добијат доволно снег или во кој период ќе настапат најстудените денови.
Поголема е веројатноста сезонските температури да бидат над просекот, но краткотрајни продори на студен воздух и натаму се можни.
Затоа поважна станува подготвеноста за нагли промени на времето, особено во однос на одржувањето на патиштата, справувањето со обилните врнежи и заштитата од поплави.
Во Скопје и другите котлини дополнителен проблем можат да бидат температурните инверзии, кои во зимски услови придонесуваат за задржување на загадениот воздух.
Според прогнозата на „Коперникус“ од 10 октомври, Европа има поголеми изгледи за потопла зима од вообичаеното, но тоа не претставува гаранција за зима без снег.
За конкретни најави за снежни врнежи, температурни екстреми и временски непогоди ќе бидат потребни редовните краткорочни прогнози.
Во меѓувреме, пораката на метеоролозите е дека климатските промени ја прават зимата поинаква, но не ја елиминираат нејзината непредвидливост.
Идната зима можеби ќе биде потопла во просек, но тоа не значи дека Македонија треба да ги заборави снегот, мразот и студените бранови.
